Archivist

สถานะล่าสุด: เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์: Archivist
ศัพท์บัญญัติ:
อักษรย่อ:
ความหมาย: นักจดหมายเหตุ
รายละเอียด:

นักจดหมายเหตุ (Archivist) หมายถึง บุคลากรที่รับผิดชอบในการปฏิบัติงานจดหมายเหตุ

ในบริบทของคำว่า จดหมายเหตุ (Archives) มีความหมายใน 3 ประเด็น คือ
1. เอกสารต้นฉบับ (Original) ซึ่งสิ้นกระแสการปฏิบัติงานของส่วนราชการหรือสถาบันเอกชนที่ผ่านการวินิจฉัยว่ามีคุณค่าสมควรเก็บรักษาไว้ตลอดไป เรียกว่า เอกสารจดหมายเหตุ (Archival Material)
2. หน่วยงานที่มีหน้าที่รวบรวม จัดเก็บ สงวนรักษา และให้บริการเอกสารจดหมายเหตุ เรียกว่า หน่วยงานจดหมายเหตุ (Archival Agency)
3. อาคารที่เก็บรักษาเอกสารจดหมายเหตุ เรียกว่า หอจดหมายเหตุ (Archival Repository)

ลักษณะของเอกสารจดหมายเหตุ (Archival Material) ที่สำคัญ คือ
1. เอกสารต้นฉบับ ตัวจริง หมายถึง เอกสารเก่า หรือเอกสารประวัติศาสตร์ที่เป็นต้นฉบับและมีคุณค่าในการจัดเก็บเอกสารอย่างถาวร
2. เอกสารที่มีคุณค่าต่อเนื่อง เพื่อการศึกษาและวิจัย หรือใช้เป็นหลักฐาน
3. เอกสารที่เป็นแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ

จดหมายเหตุ (Archives) ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ได้กำหนดความหมายว่า หนังสือบอกข่าวคราวที่เป็นไป รายงานหรือบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น เอกสารที่ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือ เอกชน ผลิตขึ้นเพื่อใช้เป็นหลักฐานและเครื่องมือในการปฏิบัติงาน

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับงานจดหมายเหตุ เช่น สถาบันจดหมายเหตุ หน่วยงานจดหมายเหตุ หรือ หอจดหมายเหตุ ซึ่งหมายถึง สถาบันหรือหน่วยงาน องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนที่รับผิดชอบในการบริหารและดำเนินการจดหมายเหตุ

งานจดหมายเหตุ หมายถึง การดำเนินงานจดหมายเหตุตั้งแต่จัดหา การประเมินคุณค่า การจัดการสงวนรักษา การจัดทำเครื่องมือช่วยสืบค้น จนถึงการบริการและเผยแพร่จดหมายเหตุ

สำนักงานข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) กำหนดมาตรฐานตำแหน่งนักจดหมายเหตุ เป็นประเภทวิชาการ สายงานจดหมายเหตุ ออกเป็น 3 ระดับตำแหน่ง คือ ระดับปฏิบัติการ ระดับชำนาญการ และ ระดับชำนาญการพิเศษ ซึ่งลักษณะงานโดยทั่วไปในงานจดหมายเหตุ คือปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเสาะแสวงหารวบรวมเรื่องราวและเอกสารที่เกี่ยวกับเหตุการณ์สำคัญๆ ของชาติ รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ พิจารณาและประเมินคุณค่าเอกสารที่เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว และเรื่องทั่วไปที่เกี่ยวกับความสนใจของประชาชน เสนอแนะเกี่ยวกับการทำลายเอกสารที่ไม่มีความความสำคัญในด้านจดหมายเหตุ วิเคราะห์และจัดทำเรื่องย่อของเหตุการณ์สำคัญๆ เหล่านั้นเพื่อช่วยในการอ้างอิงต่างๆ จัดทำดรรชนี จัดทำบัญชีแยกหมวดหมู่เรื่องราวต่างๆ เพื่อช่วยในการค้นหา เก็บและดูแลซ่อมแซมรักษาเอกสารสำคัญและโสตทัศนวัสดุที่เกี่ยวกับจดหมายเหตุของชาติ ศึกษา ค้นคว้า และให้บริการเกี่ยวกับการศึกษาค้นคว้าเอกสารจดหมายเหตุ

นักจดหมายเหตุ (Archivist) จัดอยู่ในผู้เชี่ยวชาญวิชาชีพสารสนเทศ (Information Professionals) ซึ่งรวมถึง บรรณารักษ์ นักเอกสารสนเทศ หรือผู้ที่ปฏิบัติงานหน่วยงาน สถาบันบริการสารสนเทศ

ที่มา : สมสรวง พฤติกุล. การบริหารงานจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์. Available at : http://haab.catholic.or.th/history/haabonline/arch/arch.html

เอกสารแหล่งที่มา: ไม่ระบุ
กลุ่ม: บรรณารักษ์และสารสนเทศศาสตร์