พจนานุกรมศัพท์ สสวท.

หมวด พจนานุกรมศัพท์ สสวท.
มีคำศัพท์ 2,896 รายการ
เลือกตัวอักษรเพื่อแสดงรายการคำที่ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรนั้น หรือค้นหาคำในช่องค้นหาด้านล่าง
มีคำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย U จำนวน 41 รายการ
ค้นหา คำที่เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์ศัพท์บัญญัติอักษรย่อความหมาย
uหน่วยมวลอะตอมหน่วยมวลอะตอม ดู atomic mass unit
ultrasonic wave [ultrasound]คลื่นเหนือเสียงคลื่นที่มีความถี่สูงกว่าความถี่คลื่นเสียงสูงสุดที่คนได้ยิน (สูงกว่า 20,000 เฮิรตซ์)
ultrasoundคลื่นเหนือเสียงดู ultrasonic wave
ultraviolet (UV)อัลตราไวโอเลตดู ultraviolet rays
ultraviolet rays [black light]รังสีอัลตราไวโอเลต, แสงเหนือม่วงรังสีที่มีแสงสีม่วงและรังสีเอกซ์ เป็นรังสีที่ตามองไม่เห็น เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า  แสงดำ
umbilical cordสายสะดือโครงสร้างที่ติดต่อระหว่างเอ็มบริโอกับรกซึ่งมีลักษณะเป็นสายหุ้มรอบเส้นเลือดใหญ่  มีเฉพาะในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม
undefined termคำอนิยามข้อความที่ไม่ให้คำจำกัดความทางคณิตศาสตร์
underground waterน้ำใต้ดินน้ำที่อยู่ในช่องว่างในเนื้อหินหรือในชั้นดิน  ซึ่งสามารถสูบขึ้นมาใช้ได้
unidirectional transmissionการส่งทิศทางเดียวข้อมูลสามารถส่งได้ทางเดียวโดยแต่ละฝ่ายจะทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่ง คือ เป็นผู้รับหรือผู้ส่ง เช่น การกระจายเสียงของสถานีโทรทัศน์หรือสถานีวิทยุ
uniform circular motionการเคลื่อนที่แบบวงกลมสม่ำเสมอการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนววงกลมหรือส่วนของวงกลมด้วยขนาดของความเร็วคงตัว แต่ทิศทางของความเร็วเปลี่ยนตลอดเวลา ซึ่งทำให้เกิดแรงสู่ศูนย์กลาง โดยมีทิศทางสู่ศูนย์กลางของวงกลมและตั้งฉากกับความเร็วขณะหนึ่ง
uniform resource locator (URL)ยูอาร์แอลรหัสสืบค้นข้อมูลซึ่งระบุแหล่งที่อยู่ของทรัพยากรที่ต้องการ ใช้เพื่อติดต่อกับเอกสารหรือข้อมูลที่ต้องการบน WWW โดยการระบุตำแหน่งของเว็บเพจ เว็บเซิร์ฟเวอร์จะส่งเว็บเพจที่ค้นหาได้กลับไปแสดงผลผ่านเว็บบราวเซอร์ของผู้ใช้
uninterruptible power supply (UPS)ยูพีเอสเครื่องสำรองไฟฟ้าและปรับแรงดันไฟฟ้าอัตโนมัติ ใช้เป็นแหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรองฉุกเฉินในกรณีที่ไฟฟ้าเกิดขัดข้อง หรือไฟฟ้าดับ
union (of sets)ยูเนียน (ของเซต)ยูเนียนของเซต A และเซต B คือเซตที่ประกอบด้วยสมาชิกซึ่งเป็นสมาชิกของเซต A หรือเซต B หรือของทั้งสองเซต  เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A B
unipolar neuronเซลล์ประสาทขั้วเดียวเซลล์ประสาทที่มีใยประสาทออกจากตัวเซลล์เพียงเส้นเดียว เช่น เซลล์ประสาทรับความรู้สึก เป็นต้น
unit circleวงกลมหนึ่งหน่วยวงกลมที่มีรัศมียาว 1 หน่วย  จุดศูนย์กลางอยู่ที่จุด (0, 0)
unit matrix [identity matrix]เมทริกซ์เอกลักษณ์เมทริกซ์จัตุรัสใด ๆ ที่มีสมาชิกในแนวเส้นทแยงมุมจากบนซ้ายถึงล่างขวาเป็นตัวเลข 1 โดยตลอด และสมาชิกในตำแหน่งอื่นเป็นศูนย์
unit vectorเวกเตอร์หนึ่งหน่วยเวกเตอร์ที่มีขนาดหนึ่งหน่วยไม่ว่าเวกเตอร์นั้นจะมีทิศทางใดก็ตาม
universal gravitation constantค่าคงตัวโน้มถ่วงสากลค่าคงตัวของแรงดึงดูดระหว่างมวล เป็นค่าเดียวกันเสมอไม่ว่าวัตถุที่ดึงดูดกันจะเป็นวัตถุใดๆ ก็ตามในเอกภพซึ่งมีค่าเท่ากับ 6.67 x 10-11 นิวตัน เมตร2 กิโลกรัม-2
universal indicatorยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์อินดิเคเตอร์ที่สามารถเปลี่ยนสีได้หลายสีเมื่อ pH ของสารละลายเปลี่ยนไป เตรียมขึ้นจากการผสมอินดิเคเตอร์ที่เลือกไว้หลาย ๆ ชนิดเข้าด้วยกัน ใช้บอก pH โดยประมาณของสารละลายโดยวิธีเทียบสีที่ให้ไว้ มีทั้งชนิดที่ทำเป็นสารละลายและชนิดที่ทำเป็นกระดาษ
universal serial bus (USB)พอร์ตยูเอสบีพอร์ตมาตรฐานที่คิดค้นขึ้นมาทดแทนพอร์ตอนุกรมและพอร์ตขนาน ทำงานด้วยความเร็วสูง สามารถเชื่อมต่อได้หลายอุปกรณ์ในขณะเดียวกัน
universal setเอกภพสัมพัทธ์ดู relative universe
Unixยูนิกซ์ระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์แบบ 32 บิต พัฒนาขึ้นโดย AT&T สามารถทำงานได้หลายงาน โดยผู้ใช้หลายๆคน ใช้ได้กับโปรแกรมระบบงานมากมาย และรองรับภาษาโปรแกรมได้หลายภาษา
unsaturated fatty acidกรดไขมันไม่อิ่มตัวกรดไขมันชนิดที่มีพันธะระหว่างคาร์บอนกับคาร์บอนในโมเลกุลเป็นพันธะคู่อย่างน้อยหนึ่งพันธะ เช่น  กรดโอลิอิก(C17H33COOH) เป็นต้น
unsaturated hydrocarbonไฮโดรคาร์บอนประเภทไม่อิ่มตัวสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่มีพันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอนกับคาร์บอนในโมเลกุลเป็นพันธะคู่หรือพันธะสาม เช่น แอลคีน  แอลไคน์ เป็นต้น
unshielded twisted pair (UTP)สายยูทีพีสายคู่บิดเกลียวแบบไม่ป้องกันสัญญาณรบกวนใช้ในระบบโทรศัพท์ ต่อมาได้มีการปรับปรุงคุณสมบัติให้ดีขึ้น จนสามารถใช้กับสัญญาณความถี่สูงได้ ทำให้ส่งข้อมูลได้ด้วยความเร็วสูงขึ้น
unstable compoundสารประกอบไม่เสถียรสารประกอบที่ไม่อยู่ตัว  อาจจะสลายตัวหรือเปลี่ยนแปลงเป็นสารอื่นได้ง่าย
unstable equilibriumสมดุลไม่เสถียรสมดุลของวัตถุที่เมื่อออกแรงกระทำให้วัตถุเอียงจากเดิมแล้ว ศูนย์กลางมวลของวัตถุเปลี่ยนตำแหน่งอยู่ในที่ต่ำกว่าเดิม พลังงานศักย์ของวัตถุจะลดลง วัตถุจะล้ม และไม่สามารถกลับมาวางตัวในลักษณะเดิม
upland riceข้าวไร่ข้าวที่ปลูกได้บนที่ดอนหรือบนภูเขาไม่มีน้ำขังในพื้นที่ที่ปลูก
upper boundaryขอบบนค่ากึ่งกลางระหว่างค่าที่มากที่สุดในอันตรภาคชั้นนั้นกับค่าที่น้อยที่สุดของอันตรภาคชั้นถัดไปชั้นหนึ่ง
upper epidermisเอพิเดอร์มิสด้านบนชั้นของเซลล์ที่อยู่นอกสุดด้านบนของใบพืช
uracilยูราซิลสารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่ง  สูตรเคมีคือ C4H4N2O2 พบใน RNA
uraniumยูเรเนียมธาตุแทรนซิชัน เลขอะตอม 92 สัญลักษณ์ U เป็นธาตุกัมมันตรังสีที่พบในธรรมชาติซึ่งมีมวลอะตอมสูงที่สุด ยูเรเนียม 235  ใช้เป็นเชื้อเพลิงในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ สารประกอบของธาตุนี้บางชนิดใช้ในการทำกระจกสี และกระเบื้องเคลือบสี
Uranusดาวยูเรนัสดาวเคราะห์ดวงหนึ่งในระบบสุริยะ อยู่ถัดจากดาวเสาร์ออกไป ห่างจากดวงอาทิตย์ประมาณ 2,869 ล้านกิโลเมตร มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 47,500กิโลเมตร มีดาวบริวาร 5 ดวง เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ดาวมฤตยู
ureaยูเรียสารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมี  คือ NH2CONH2 เป็นของแข็งสีขาว มีจุดหลอมเหลว 130oC ละลายน้ำได้ดี ใช้ทำปุ๋ยไนโตรเจน  ในร่างกายสัตว์ยูเรียเกิดขึ้นจากกรดอะมิโนที่เปลี่ยนแปลงไปในกระบวนการเมแทบอลิซึมของโปรตีน
ureterท่อไตท่อลำเลียงน้ำปัสสาวะออกจากไตไปยังกระเพาะปัสสาวะ
urethraท่อปัสสาวะท่อขับถ่ายน้ำปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะออกนอกร่างกาย
uric acidกรดยูริกกรดอินทรีย์ชนิดหนึ่งสูตรเคมีคือ C5H4O3N4 พบในเลือดและน้ำปัสสาวะของสัตว์ที่กินเนื้อ  สำหรับคนถ้ามีกรดนี้เกิดขึ้นมากและขับถ่ายไม่ทันจะสะสมตามข้อ เกิดอาการปวดซึ่งเรียกว่า โรคเกาต์
urinary bladderกระเพาะปัสสาวะอวัยวะที่มีลักษณะเป็นถุง  ทำหน้าที่รับน้ำปัสสาวะจากไตก่อนที่จะขับถ่ายออกจากร่างกาย
urineน้ำปัสสาวะน้ำและของเสียที่ไตกรองออกมาจากเลือด  เพื่อขับถ่ายออกนอกร่างกาย โดยปกติน้ำปัสสาวะของคนประกอบด้วยยูเรีย เกลือ และสารอื่น ๆ
uterusมดลูกอวัยวะของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมเพศเมีย เป็นที่ฝังตัวของเอ็มบริโอ เพื่อเจริญเติบโตต่อไป
utilities programโปรแกรมอรรถประโยชน์ซอฟต์แวร์ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์ เช่น ดูแลรักษา ความปลอดภัยและเสถียรภาพของเครื่องคอมพิวเตอร์