พจนานุกรมศัพท์ สสวท.

หมวด พจนานุกรมศัพท์ สสวท.
มีคำศัพท์ 2,896 รายการ
เลือกตัวอักษรเพื่อแสดงรายการคำที่ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรนั้น หรือค้นหาคำในช่องค้นหาด้านล่าง
มีคำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย P จำนวน 246 รายการ
ค้นหา คำที่เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์ศัพท์บัญญัติอักษรย่อความหมาย
paintสีทาของเหลวที่ได้จากการผสมตัวสีตัวกลาง ตัวทำละลาย และสารอื่น ๆ ซึ่งเมื่อทาบนพื้นผิววัตถุใด  ตัวสีจะเกาะติดอยู่กับผิววัตถุนั้น ส่วนตัวทำละลายจะระเหยไป ตัวกลางที่ใช้มักจะเป็นสารที่ช่วยให้ตัวสีเกาะติดกับผิววัตถุได้ดีขึ้นหรือช่วยทำให้สีแห้งเร็วขึ้น
palindromeพาลินโดรมคำหรือวลีที่สามารถเขียนตัวอักษรเรียงย้อนกลับจากหลังไปหน้า หรือจากซ้ายไปขวา แล้วยังคงอ่านออกเสียงได้เหมือนเดิม เช่น กก, ยาย, DAD, MOM ซึ่งพาลินโดรม เป็นภาษากรีก แปลว่า วิ่งกลับไปที่เดิมอีก
palisade cellเซลล์แพลิเซดเซลล์ที่เรียงตัวกันเป็นแถวตั้งฉากกับผิวใบ อยู่ถัดจากชั้นเอพิเดอร์มิสด้านบนของใบพืช เซลล์พาลิเสดมีรูปร่างค่อนข้างยาว ภายในมีคลอโรพลาสต์จำนวนมาก
palmitic acidกรดปาล์มิติกกรดไขมันชนิดหนึ่ง  สูตรเคมีคือ C15H31COOH ผลึกสีขาวละลายได้ในแอลกอฮอล์และอีเทอร์ มีอยู่ในน้ำมันปาล์ม ไขปลาวาฬ เป็นต้น
pancreasตับอ่อนอวัยวะภายในช่องท้องของสัตว์มีกระดูกสันหลัง  ทำหน้าที่สร้างน้ำย่อยบางชนิดมาช่วยย่อยอาหารในลำไส้เล็ก และสร้างฮอร์โมนอินซูลินกับกลูคากอน
papillaพาพิลลาปุ่มเล็ก ๆ ที่ยื่นออกมาจากชั้นเมดัลลาของไต เป็นที่รวมของท่อรับของเหลว
para rubberยางพารายางที่ได้จากต้นยางพารา ใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมยาง
parabolaพาราโบลาเซตของจุดทุกจุดบนระนาบ ซึ่งแต่ละจุดมีระยะห่างจากเส้นตรงคงที่ (ไดเรกทริกซ์)เป็นระยะทางเท่ากับระยะห่างจากจุดคงที่(โฟกัส)จุดหนึ่งเสมอ ดูรูป   ไดเรกทริกซ์
paraffinsพาราฟินสารประกอบไฮโดรคาร์บอนในอนุกรมพาราฟินหรือแอลเคน สูตร เคมีทั่ว ๆ ไป คือ CnH2n+ 2 มีทั้งอยู่ในสถานะแก๊ส ของเหลวและของแข็ง พวกที่เป็นของแข็งและมีจุดหลอมเหลว 50 - 60°C นิยมเรียกว่าขี้ผึ้งพาราฟิน ซึ่งใช้ทำเทียนไข กระดาษไขและน้ำมันขัดพื้น
parallel connectionการต่อแบบขนานการต่ออุปกรณ์ไฟฟ้า(เช่นตัวต้านทาน)เข้ากับวงจรโดยที่ปลายทั้งสองของอุปกรณ์ต่อกับจุด 2 จุดร่วมกัน เพื่อแบ่งกระแสไฟฟ้าและความต่างศักย์คร่อมอุปกรณ์แต่ละอันมีค่าเท่ากัน
parallel edgesเส้นเชื่อมขนานเส้นเชื่อมตั้งแต่ 2 เส้นที่เชื่อมระหว่างจุดยอดคู่เดียวกัน
parallel linesเส้นขนานเส้นตรงใด ๆ ในระนาบเดียวกันที่มีความชันเท่ากัน
parallelogramรูปสี่เหลี่ยมด้านขนานรูปสี่เหลี่ยมที่มีด้านตรงข้ามกันขนานกัน
parameterพารามิเตอร์ชื่อที่ถูกอ้างถึงในส่วนหัวของฟังก์ชันหรือโปรแกรมย่อย ซึ่งจะถูกแทนที่ด้วยค่าที่ฟังก์ชันผู้เรียกส่งผ่านมาให้ ในขณะที่มีการเรียกใช้ฟังก์ชันหรือโปรแกรมย่อยนั้น ๆ
parasiteปรสิตสิ่งมีชีวิต เช่น พยาธิ แบคทีเรียบางชนิด กาฝาก ที่อาศัยในส่วนใดส่วนหนึ่งของสัตว์หรือพืชและดูดกินเนื้อเยื่อหรืออาหารที่ย่อยแล้วของผู้ถูกอาศัย ทำให้ผู้ถูกอาศัยเป็นโรคหรือมีอาการผิดปกติ
parasitismภาวะปรสิตสภาพความสัมพันธ์แบบหนึ่งของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่อาศัยอยู่ร่วมกัน โดยฝ่ายหนึ่งได้รับประโยชน์และอีกฝ่ายหนึ่งเสียประโยชน์จากการอยู่ร่วมกันนั้น เช่น พยาธิใบไม้ในตับวัว พยาธิปากขอในลำไส้คน เป็นต้น
parasympathetic nervous systemระบบประสาทพาราซิมพาเทติกส่วนหนึ่งของระบบประสาทอัตโนมัติ ประกอบด้วยเส้นประสาทจำนวนหนึ่งที่ออกจากเมดัลลาออบลองกาตาทำให้อวัยวะต่าง ๆ ทำงานเร็วขึ้น และอีกจำนวนหนึ่งที่ออกจากไขสันหลังบริเวณกระดูกกระเบนเหน็บ ระบบประสาทนี้ทำงานตรงข้ามกับระบบประสาทซิมพาเทติก คือทำให้อวัยวะต่าง ๆ ทำงานช้
parathionพาราไทออนสารเคมีชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C10H14NO5PS ใช้เป็นยาฆ่าแมลง มีประสิทธิภาพสูงในการฆ่าแมลงในไร่ นา สวนและเป็นพิษอย่างแรงต่อคนและสัตว์
parathormoneพาราทอร์โมนฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมพาราไทรอยด์ ทำหน้าที่รักษาสมดุลของแคลเซียมและฟอสฟอรัสในร่างกายให้คงที่
parathyroid glandต่อมพาราไทรอยด์ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งในร่างกายของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังอยู่บริเวณลำคอติดกับต่อมไทรอยด์  ทำหน้าที่สร้างพาราทอร์โมน
parboiled riceข้าวนึ่งข้าวเปลือกนำมานึ่งแล้วทำให้แห้งและนำไปสี  เป็นการสงวนรักษาวิตามิน B1
parity bitบิตพาริตีบิตข้อมูลที่ใช้ในการตรวจสอบความผิดพลาดของการรับสัญญาณที่ปลายทาง หรือสายที่ควบคุมการโต้ตอบ เพื่อควบคุมจังหวะของการรับ-ส่งข้อมูลแต่ละชุด
partial sum (of an infinite series)ผลบวกย่อย (ของอนุกรมอนันต์)ผลบวกที่ได้จากการบวกพจน์ของอนุกรมอนันต์เข้าด้วยกันตั้งแต่พจน์แรกจนถึงพจน์ที่ n ตามลำดับ เขียนแทนผลบวกย่อยของอนุกรมอนันต์ด้วยสัญลักษณ์ Sn
particleอนุภาคหน่วยที่เล็กมากของสสาร  เช่น ฝุ่นละออง อิเล็กตรอน นิวตรอน เป็นต้น
particle acceleratorเครื่องเร่งอนุภาคอุปกรณ์ที่ใช้เร่งการเคลื่อนที่ของอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าให้มีพลังงานจลน์สูง
Pascal's triangleรูปสามเหลี่ยมปาสกาลรูปสามเหลี่ยมของจำนวนเต็มที่จัดเรียงเป็นแถวจำนวนในแต่ละแถวแทนสัมประสิทธิ์ของตัวแปร x, y และผลคูณของ xy กำลังต่าง ๆ ที่ได้จากการกระจาย (x + y)n เมื่อ n = 0, 1, 2, 3, ..., n
passive immunizationภูมิคุ้มกันรับมาภูมิคุ้มกันที่ร่างกายไดัรับมาจากการฉีดเซรุ่ม ซึ่งมีแอนติบอดีอยู่ด้วย ด้วยวิธีนี้จะทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันทันที
passive transportแพสสีฟทรานสปอร์ตการเคลื่อนที่ของโมเลกุลหรือไอออนของสารจากบริเวณหนึ่งไปสู่อีกบริเวณหนึ่งโดยไม่ใช้พลังงานจากภายนอกระบบ เช่น การออสโมซิส
pasteurizationการฆ่าเชื้อแบบปาสเตอร์การฆ่าเชื้อโรคในอาหารที่เป็นของเหลว โดยใข้ความร้อนที่ไม่สูงนักแล้วทำให้เย็นลงอย่างเร็วเพื่อรักษาคุณค่าของอาหารให้คงเดิม เช่น การฆ่าเชื้อโรคในน้ำนมโดยให้ความร้อนประมาณ 62°C เป็นเวลา 30 นาทีแล้วทำให้เย็นลงอย่างรวดเร็ว
peatพีตถ่านหินชนิดหนึ่ง มีสีน้ำตาลเข้มประกอบด้วยคาร์บอนประมาณ 60% เป็นถ่านหินชนิดที่มีคุณภาพต่ำสุด
pectinเพกทินสารพวกพอลิเมอร์ พบในเยื่อระหว่างเซลล์ของพืช ทำหน้าที่ยึดเซลล์เพื่อความแข็งแรงให้แก่เนื้อเยื่อพืช
pectoral finครีบอกรยางค์ที่อยู่ใกล้บริเวณหัวของปลา มี 1 คู่ ทำหน้าที่พยุงลำตัวปลาและช่วยในการเคลื่อนที่
peer- to- peer networkเครือข่ายระดับเดียวกันเครือข่ายที่เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถเป็นได้ทั้งเครื่องให้บริการและเครื่องรับบริการในขณะเดียวกัน การใช้งานส่วนใหญ่มักใช้ในการแบ่งปันข้อมูล เช่น เพลง ภาพยนตร์ โปรแกรม และเกม เครือข่ายแบบนี้เริ่มแพร่หลายมากขึ้นในผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ต การใช้งานจะมีซอฟต์แวร์เ
pelvic finครีบสะโพกรยางค์ที่อยู่ด้านท้องของปลา มี 1 คู่  ทำหน้าที่พยุงตัวปลาให้ลอยและเคลื่อนที่ไปในน้ำ
pelvisเพลวิสส่วนที่เป็นโคนของท่อไต มีรูปร่างคล้ายกรวย ทำหน้าที่รับน้ำปัสสาวะภายในไต แล้วถ่ายให้แก่ท่อไต
penicillinเพนิซิลลินยาปฏิชีวนะชนิดหนึ่ง สกัดได้จากราที่มีชื่อว่า Penicillium notatum
pentyl alcohol [amyl alcohol]เพนทิลแอลกอฮอล์แอลกอฮอล์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3(CH2)3CH2OH ไม่มีสี เป็นอันตรายต่อร่างกาย มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า amyl  alcohol
pepsin [pepsinogen]เพปซินเอนไซม์ที่กระเพาะอาหารสร้างขึ้นสำหรับย่อยโปรตีนให้เป็นโพรติโอสและเพปโทน
pepsinogenเพปซิโนเจนดู pepsin
peptideเพปไทด์สารที่อยู่ระหว่างการย่อยเพปไทน์ไปเป็นกรดอะมิโน ประกอบด้วยกรดอะมิโน ตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปต่อกันเป็นสายด้วยพันธะเพปไทด์
peptide bondพันธะเพปไทด์พันธะที่ยึดระหว่างคาร์บอนของหมู่คาร์บอกซิลในกรดอะมิโนตัวหนึ่งกับไนโตรเจนของกรดอะมิโนอีกตัวหนึ่งในเพปไทด์
peptoneเพปโตนสารที่อยู่ระหว่างการย่อยโพรติโอสไปเป็นเพปไทต์
percentเปอร์เซ็นต์, ร้อยละอัตราส่วนโดยการเทียบจาก 100 เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ %
percentileเปอร์เซ็นไทล์ค่าของข้อมูล ณ จุด 99 จุด ที่แบ่งข้อมูลซึ่งเรียงจากน้อยไปหามากออกเป็น 100 ส่วน โดยที่แต่ละส่วนมีจำนวนข้อมูลเท่า ๆ กัน เรียกว่า เปอร์เซ็นไทล์ 
perfect flowerดอกสมบูรณ์เพศดอกไม้ที่มีทั้งเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียอยู่ในดอกเดียวกัน
perfect gasแก๊สสมบูรณ์ดู ideal gas
perfect squareกำลังสองสมบูรณ์กำลังสองของจำนวนหรือของพหุนาม  เช่น       4 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ของ 2 และมีค่าเท่ากับ 22       a2 + 2ab + b2 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ของ a + b และมีค่าเท่ากับ (a + b)2
pericycleเพริไซเคิลชั้นของเซลล์ที่อยู่ระหว่างเอนโดเดอร์มิสและวาสคิวลาร์บันเดิลของพืชชั้นสูง
perimeterความยาวรอบรูป, เส้นรอบรูปความยาวโดยรอบรูป  เช่น ความยาวรอบรูปวงกลม ซึ่งเท่ากับความยาวของเส้นรอบวง เป็นต้น
periodคาบกลุ่มธาตุต่าง ๆ ที่อยู่ในแถวเดียวกันตามแนวนอนในตารางธาตุ  ธาตุใดอยู่ในคาบที่เท่าใดก็จะมีจำนวนระดับพลังงานในอะตอม เท่ากับเลขที่ของคาบนั้น เช่น K, Ca และ Br อยู่ในคาบที่ 4 แสดงว่าแต่ละธาตุมีจำนวนระดับพลังงานในอะตอม 4 ระดับ ได้แก่ n = 1, n = 2, n = 3  และ n
periodคาบเวลาที่เคลื่อนที่ครบ 1 รอบของการเคลื่อนที่แบบสั่น  หรือการเคลื่อนที่แบบคลื่น
periodic motionการเคลื่อนที่แบบพีริออดิกการเคลื่อนที่กลับไปกลับมาซ้ำทางเดิมโดยผ่านตำแหน่งสมดุล
periodic tableตารางธาตุตารางการจัดธาตุออกเป็นหมู่และคาบตามสมบัติที่คล้ายคลึงกัน และเรียงธาตุตามเลขอะตอมจากน้อยไปมากโดยเรียงจากซ้ายไปขวา  ปัจจุบันจัดธาตุทั้งหมดเป็น 8 หมู่ และ 7 คาบ
peripheral nervous system (PNS)ระบบประสาทรอบนอก (พีเอ็นเอส)ระบบประสาทส่วนหนึ่งของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ประกอบด้วยเส้นประสาทไขสันหลังและเส้นประสาทสมอง
peristalsisเพอริสตัลซิสการหดตัวของกล้ามเนื้อของทางเดินอาหาร ซึ่งหดตัวเป็นช่วง ๆ ติดต่อกัน ทำให้อาหารเคลื่อนที่และช่วยในการย่อยอาหาร
permanent hard waterน้ำกระด้างถาวรน้ำกระด้างที่มีเกลือซัลเฟตหรือคลอไรด์ของแคลเซียม หรือแมกนีเซียมละลายอยู่ น้ำกระด้างชนิดนี้ต้มแล้วไม่หายกระด้าง  เช่น น้ำทะเล ต้องใช้วิธีกลั่นหรือให้ไหลผ่านสารซีโอไลต์ (zeolite) หรือใส่สารโซเดียมคาร์บอเนตลงไป เป็นต้น
permutationวิธีเรียงสับเปลี่ยนการจัดเรียงลำดับสิ่งของโดยคำนึงถึงตำแหน่งของสิ่งของเป็นสำคัญ
pernicious anemiaเพอร์นิเซียสแอนีเมียโรคโลหิตจางชนิดหนึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากร่างกายไม่สามารถรับวิตามิน B12 ไปใช้ได้ มีอาการลิ้นอักเสบและอาการทางประสาท
perpendicular linesเส้นตั้งฉากเส้นตรงสองเส้นตั้งฉากกัน ก็ต่อเมื่อเส้นตรงทั้งสองตัดกันแล้วมุมประชิดจะมีขนาดเท่ากัน ในเรขาคณิตวิเคราะห์เส้นตรงสองเส้นซึ่งไม่อยู่ในแนวดิ่งจะตั้งฉากซึ่งกันและกัน ก็ต่อเมื่อผลคูณของความชันของเส้นตรงทั้งสอง มีค่าเท่ากับ -1
persistence of visionการเห็นภาพติดตาความรู้สึกที่เหมือนกับเห็นภาพของวัตถุถึงแม้วัตถุนั้นจะพ้นสายตาไปแล้ว การที่เป็นเช่นนี้เนื่องจากกระแสประสาทที่กระตุ้นให้เห็นภาพยังคงค้างอยู่บนประสาทรับภาพ
Personal Area Network (PAN)เครือข่ายส่วนบุคคล หรือแพนเครือข่ายที่ใช้ส่วนบุคคล ซึ่งเป็นการเชื่อมต่อระยะใกล้ โดยการเชื่อมต่อแบบใช้สายผ่าน USB  FireWire หรือ การเชื่อมต่อแบบไร้สายผ่าน Bluetooth เช่น การเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์กับโทรศัพท์มือถือ พีดีเอ หรือ กล้องถ่ายรูป
pesticideสารฆ่าศัตรูพืชและสัตว์สารเคมีที่ใช้ฆ่าหรือทำลายศัตรูพืชและสัตว์ ได้แก่ สารฆ่าแมลง สารฆ่าวัชพืช สารฆ่าเชื้อรา
petalกลีบดอกโครงสร้างของดอกชั้นถัดจากกลีบเลี้ยงเข้าไป ทำหน้าที่ป้องกันเกสรขณะที่ดอกยังอ่อนและล่อแมลงให้มาช่วยในการถ่ายละอองเรณู มักจะมีสีต่าง ๆ สวยงาม
petioleก้านใบส่วนของใบพืชที่ยึดแผ่นใบติดกับลำต้น
petro-chemicals [petroleum chemicals]ปิโตรเคมีภัณฑ์สารเคมีซึ่งทำจากวัตถุดิบที่ได้จากปิโตรเลียม
petrolน้ำมันเบนซินดู  gasoline
petroleumปิโตรเลียมสารอินทรีย์ในธรรมชาติ ซึ่งเกิดจากการสลายตัวของพืชและสัตว์ที่ทับถมอยู่ใต้พื้นดินเป็นเวลาหลายล้านปี เป็นสารไฮโดรคาร์บอนซึ่งมีจำนวนคาร์บอนตั้งแต่ 1 - 60 อะตอม อาจเป็นแก๊ส (แก๊สธรรมชาติ) ของเหลว (น้ำมันดิบ แก๊สธรรมชาติเหลว) หรือของแข็ง (แอสฟัลต์) หรืออยู่รวมก
petroleum chemicalsปิโตรเลียมเคมีภัณฑ์ดู petro-chemicals
petroleum productผลิตภัณฑ์จากปิโตรเลียมสารที่ได้จากการกลั่นลำดับส่วนปิโตรเลียม เช่น น้ำมันต่าง ๆ ทินเนอร์ สารฆ่าแมลง
pHพีเอชตัวเลขแสดงความเป็นกรด - เบสของสารละลาย สารละลายที่มีพีเอช 7 จะเป็นกลาง ถ้าต่ำกว่า 7 จะเป็นกรด และสูงกว่า 7 จะเป็นเบส
phagocytosisฟาโกไซโทซิสกระบวนการที่เม็ดเลือดขาวทำลายเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมโดยการใช้เยื่อหุ้มเซลล์โอบล้อมเชื้อโรคไว้จนในที่สุดเชื้อโรคนั้นหลุดเข้าไปอยู่ในเซลล์และถูกย่อยทำลาย
pharynxคอหอยส่วนหนึ่งของทางเดินอาหารในสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังชั้นสูง  เป็นช่องทางร่วมของหลอดลมกับหลอดอาหาร
phaseวัฏภาค, เฟสเป็นคำที่ใช้บอกตำแหน่งขณะหนึ่งของสิ่งที่เคลื่อนที่ในลักษณะเป็นรอบ  เช่น การเคลื่อนที่แบบฮาร์มอนิกอย่างง่าย
phaseวัฏภาค, เฟสส่วนที่เป็นเนื้อเดียวกันในระบบหนึ่ง และมีขอบเขตแน่นอนแยกจากส่วนอื่น ๆ ของระบบนั้น  เช่น ในภาชนะปิดที่บรรจุน้ำแข็ง น้ำ และไอน้ำ ระบบนี้จะมี 3 วัฏภาค คือ วัฏภาคของแข็ง ได้แก่ น้ำแข็ง วัฏภาคของเหลว ได้แก่ น้ำ และวัฏภาคของแก๊ส ได้แก่ ไอน้ำ
phase velocity [wave velocity]ความเร็ววัฏภาคระยะทางที่ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งของคลื่นเคลื่อนที่ไปได้ใน 1 หน่วยเวลาในทิศเดียวกับการเคลื่อนที่ของคลื่นนั้น เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ความเร็วคลื่น
phenolphthaleinฟีนอล์ฟทาลีนสารเคมีชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ  C20H14O4  ผลึกสีขาว ละลายได้ดีในแอลกอฮอล์ใช้เป็นอินดิเคเตอร์ ฟีนอล์ฟทาลีนในสารละลายที่มี pH ต่ำกว่า 8.3 จะไม่มีสีและในสารละลายที่มี  pH  สูงกว่า 10.4  จะมีสีชมพูแก่
phenomenaปรากฏการณ์คำพหูพจน์ของ phenomenon
phenomenon, phenomena (พหูพจน์),ปรากฏการณ์เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นปรากฏให้เห็นในธรรมชาติ
phenotypeฟีโนไทป์ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตที่ปรากฏให้เห็นโดยการควบคุมของยีน
pheromoneฟีโรโมนสารเคมีที่สัตว์บางพวกสร้างและปล่อยออกนอกร่างกาย เพื่อสื่อความหมายบางประการต่อสัตว์ชนิดเดียวกัน เช่น กลิ่นของชะมดที่ช่วยล่อเพศตรงข้ามให้มาหา
phloemโฟลเอ็ม, เนื้อเยื่อลำเลียงอาหารเนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่ลำเลียงอาหารในพืชชั้นสูง ประกอบด้วยเซลล์รูปร่างต่าง ๆ กันหลายชนิด
phosphorสารเรืองแสงสารที่ทำให้เกิดการเรืองแสงหรือการวาวแสง ใช้ฉาบบนหลอดไฟฟ้าวาวแสง หลอดภาพโทรทัศน์ หรือใช้ทำเป็นพรายน้ำบนหน้าปัดนาฬิกา  เป็นต้น
phosphorescenceการเรืองแสงการปล่อยแสงจากสารบางชนิดโดยไม่อาศัยความร้อน แต่อาศัยพลังงานรูปอื่น เช่น รังสีเอกซ์ รังสีอัลตราไวโอเลต เป็นต้น  เมื่อหยุดการให้พลังงาน สารก็ยังคงเปล่งแสงอยู่ชั่วระยะหนึ่ง ซึ่งแตกต่างกับการวาวแสง เมื่อหยุดให้พลังงานสารก็จะหยุดเปล่งแสงทันที
photoelectric cellหลอดโฟโตอิเล็กทริกหลอดผลิตไฟฟ้าจากแสงสว่าง โดยให้แสงสว่างตกกระทบแคโทดซึ่งทำด้วยโลหะบางชนิด  เช่น ทังสเตน เงิน พลังงานแสงที่ได้รับจะทำให้อิเล็กตรอนหลุดจากแคโทดไปยังอาโนดทำให้เกิดกระแสไฟฟ้า
photoelectric effectปรากฏการณ์โฟโตอิเล็กทริกการหลุดของอิเล็กตรอนออกจากผิวโลหะเนื่องจากผิวโลหะมีแสงตกกระทบ
photolysisโฟโตลิซิสกระบวนการแยกสลายสารประกอบ หรือการกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาเคมีโดยพลังงานแสง
photonโฟตอนอนุภาคไม่มีมวลซึ่งประกอบด้วยควอนตัมของแสงหรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือโฟตอน เป็นพลังงานหน่วยหนึ่งซึ่งมีค่าเท่ากับ hf โดย h เป็นค่าคงตัวของพลังค์ และ f เป็น ความถี่ของแสงหรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ถูกปล่อยออกมาหรือถูกดูดกลืน
photosphereโฟโตสเฟียร์ชั้นบรรยากาศที่ติดกับผิวของดวงอาทิตย์ มีความหนาประมาณ 400 กิโลเมตรอุณหภูมิส่วนที่ติดผิวดวงอาทิตย์ประมาณ 10,000 K ส่วนที่ติดกับชั้นโครโมสเฟียร์ประมาณ 4,200 K แก๊สที่อยู่ในชั้นนี้จะแผ่รังสีออกสู่อวกาศ ได้แก่ รังสีเอกซ์รังสีอัลตราไวโอเลต แสงสว่าง และคลื่นควา
photosynthesisการสังเคราะห์ด้วยแสงกระบวนการสร้างอาหารของสิ่งมีชีวิตที่มีคลอดโรฟิลล์  เช่น พืชสีเขียวและโพรทิสต์บางชนิดโดยใช้น้ำและคาร์บอนไดออกไซด์เป็นวัตถุดิบและมีคลอโรฟิลล์กับพลังงานแสงเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ผลที่ได้ก็คือ คาร์โบไฮเดรตและแก๊สออกซิเจน กระบวนการนี้แสดงได้โดยสมการ  
phototelegraphโทรภาพระบบการส่งรับภาพโดยใช้คลื่นวิทยุ
phylumไฟลัมลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)
physical contactการสื่อด้วยการสัมผัสพฤติกรรมทางสังคมของสัตว์โดยใช้การสัมผัสเป็นสื่อบอกความหมายซึ่งกันและกัน
physical factorปัจจัยทางกายภาพ, องค์ประกอบทางกายภาพ, สภาพแวดล้อมทางกายภาพสิ่งแวดล้อมที่ไม่มีชีวิตซึ่งมีอิทธิพลต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิต เช่น ดิน น้ำ อากาศ เป็นต้น
physical scienceวิทยาศาสตร์กายภาพกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติเกี่ยวกับสิ่งไม่มีชีวิต แบ่งเป็นกลุ่มวิชาใหญ่ ๆ 2 กลุ่ม คือ เคมี และฟิสิกส์
physicsฟิสิกส์วิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับปรากฏการณ์และกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ในธรรมชาติ โดยเฉพาะสมบัติของสสารและพลังงาน
pictogramแผนภูมิรูปภาพแผนภูมิที่ใช้รูปภาพแทนจำนวนของข้อมูลที่นำเสนอ
pie chartแผนภูมิรูปวงกลมแผนภูมิที่แสดงด้วยรูปวงกลม
pigmentสี, สารสีสารมีสีที่ทำให้วัตถุอื่นมีสีได้ ไม่ละลายในตัวทำละลาย แต่สามารถแขวนลอยอยู่ได้  ใช้ทำสีเคลือบผิว ผงสีแต่ละชนิดมีสมบัติเฉพาะตัวในการดูดกลืนและสะท้อนแสงสี จึงทำให้เห็นเป็นสีต่าง ๆ ได้   ในเซลล์พืชหรือสัตว์จะพบสารสีได้  เช่น พบที่คลอโรฟิลล์ เป็นสารสีเขียวซึ่งท
pigment cellเซลล์สารสีเซลล์ที่มีสารสีอยู่ภายใน เป็นเซลล์ที่ทำให้เกิดสีในส่วนต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิต เช่น สีที่ผิวหนังของสัตว์ทั่ว ๆ ไป
pineal glandต่อมไพเนียลต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง อยู่บริเวณกึ่งกลางระหว่างซีรีบรัมพูซ้ายและพูขวา  ในสัตว์ชั้นต่ำทำหน้าที่รับแสง ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนเมลาโทนิน
pipetteปิเปตต์อุปกรณ์วัดปริมาตรของของเหลว
pistilเกสรเพศเมียอวัยวะสืบพันธุ์เพศเมียของพืชดอก ประกอบด้วยยอดเกสรตัวเมีย คอเกสรตัวเมียและรังไข่ ซึ่งมีความสำคัญต่อการสืบพันธุ์ของพืชดอก
pistonลูกสูบส่วนประกอบของเครื่องยนต์ที่เคลื่อนที่อยู่ภายในกระบอกสูบ
pitchระดับสูงต่ำของเสียงสมบัติของเสียงซึ่งเป็นเสียงทุ้มและเสียงแหลม ระดับเสียงสัมพันธ์กับความถี่  เช่น เสียงแหลมเป็นเสียงที่มีความถี่มากจึงเป็นเสียงที่มีระดับเสียงสูง เสียงทุ้มเป็นเสียงที่มีความถี่น้อยจึงเป็นเสียงที่มีระดับเสียงต่ำ
pithพิธเนื้อเยื่อบริเวณกลางลำต้นและราก  เป็นเซลล์ที่มีผนังเซลล์บาง ในพืชบางชนิดเมื่อมีอายุมากการขึ้นไส้ในจะสลายตัวไปกลายเป็นช่องกลางลำต้น เช่น ต้นไผ่ มะละกอ เป็นต้น
pith ballลูกพิทวัตถุทรงกลมเบา ทำด้วยโฟม หรือไส้โสน เป็นอุปกรณ์ตรวจสอบประจุไฟฟ้าทำเป็นอิเล็กโทรสโคป
pituitary glandต่อมใต้สมองต่อมไร้ท่อที่ติดกับส่วนล่างของสมองส่วนไฮโพทาลามัส  ต่อมนี้แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนหน้า ส่วนกลาง และส่วนหลัง แต่ละส่วนสร้างฮอร์โมนต่าง ๆ กัน ฮอร์โมนเหล่านี้จะควบคุมต่อมไร้ท่อเกือบทั้งหมดของร่างกาย
placentaรกบริเวณที่เนื้อเยื่อชั้นนอกของเอ็มบริโอของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมเจริญมาพบกับผนังมดลูกของแม่  เป็นที่แลกเปลี่ยนอาหารแก๊ส และของเสียระหว่างเอ็มบริโอและแม่
plainที่ราบภูมิประเทศที่เป็นพื้นราบ ซึ่งอาจราบเรียบหรือเป็นลูกคลื่น  ความสูงต่ำของพื้นที่บริเวณนั้นจะแตกต่างกันไม่เกิน 150 เมตร
Planck's constantค่าคงตัวของพลังค์ค่าคงตัวสากลใช้สัญลักษณ์ h  มีค่าเท่ากับ 6.261 x 10-34 จูลวินาที
plane of polarizationระนาบโพลาไรเซชันระนาบของการสั่นของคลื่นโพลาไรซ์
planetดาวเคราะห์ดาวที่เป็นบริวารของดวงอาทิตย์
plasmaพลาสมาส่วนที่เป็นของเหลวในเลือดมีโปรตีนหลายชนิดเป็นส่วนประกอบที่สำคัญ พลาสมาของคนค่อนข้างใส มีสีเหลืองอ่อน
plaster of Parisปูนพลาสเตอร์ผงแคลเซียมซัสเฟต มีสีขาว สูตรเคมีคือ CaSO4 .½H2O ผลิตจากการเผายิปซัมให้ร้อนถึง 120 - 130 °C เมื่อผสมกับน้ำจะแข็งตัว
plasticพลาสติกสารสังเคราะห์ที่เป็นพอลิเมอร์ สามารถหลอมให้เป็นรูปต่าง ๆ ได้โดยใช้ความร้อนหรือความดัน หรือทั้งสองอย่างพลาสติกมีสมบัติแตกต่างกันไปตามสารตั้งต้นหรือมอนอเมอร์ที่ใช้ในกระบวนการผลิต แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ เทอร์มอพลาสติก และพลาสติกเทอร์มอเซต
plastic emulsion paintสีพลาสติกสีทาที่ใช้ยางธรรมชาติหรือสารสังเคราะห์เป็นตัวกลาง ทำให้อนุภาคของตัวสีมีแรงยึดเหนี่ยวกันและทำให้ตัวสีติดบนพื้นผิวของวัตถุที่ทาได้ทนทาน มักใช้น้ำเป็นตัวทำละลาย
plasticityสภาพพลาสติกสมบัติของวัสดุที่เมื่อถูกแรงกระทำให้รูปร่างเปลี่ยนไปแล้ว เมื่อแรงหยุดกระทำ วัสดุนั้นจะเปลี่ยนรูปร่างไปอย่างถาวร โดยผิววัสดุไม่มีการฉีกขาดหรือแตกหัก
plateเพลตโลหะที่ทำหน้าที่เป็นขั้วไฟฟ้าซึ่งเป็นตัวรับอิเล็กตรอน โดยทั่วไปเรียกว่าแอโนด สำหรับในหลอดสุญญากาศเรียกว่า เพลต
plateletเพลตเลต, เกล็ดเลือดชิ้นส่วนของไซโทพลาซึมของเซลล์ชนิดหนึ่งในไขกระดูกและเข้าสู่เส้นเลือด มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 - 2 ไมโครเมตร ทำหน้าที่ช่วยให้เลือดแข็งตัวเมื่อเกิดบาดแผล
plus-minus bar chartแผนภูมิแท่งบวก-ลบแผนภูมิแท่งที่ใช้แสดงการเปรียบเทียบข้อมูลที่มีค่าเป็นไปได้ทั้งค่าบวกค่าลบ
Plutoดาวพลูโตดาวเคราะห์ดวงหนึ่งในระบบสุริยะ อยู่ถัดจากดาวเนปจูนออกไปและอยู่ไกลดวงอาทิตย์ที่สุด ห่างจากดวงอาทิตย์ประมาณ 5,900 ล้านกิโลเมตร มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6,000 กิโลเมตร ไม่มีดวงจันทร์บริวาร
plutonic rockหินอัคนีระดับลึกหินอัคนีชนิดหนึ่ง ซึ่งเกิดจากหินหนืดดันตัวแทรกเปลือกโลกขึ้นมาแต่เย็นตัวก่อนถึงผิวโลก  หินชนิดนี้อยู่ในระดับลึกมาก
pneumococcusนิวโมคอคคัสแบคทีเรียพวกหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบในสัตว์
poikilothermic animalสัตว์เลือดเย็นสัตว์ที่อุณหภูมิของร่างกายเปลี่ยนแปลงไปตามอุณหภูมิของสภาพแวดล้อม  ได้แก่ ปลา สัตว์ครึ่งน้ำครึ่งบก และสัตว์เลื้อยคลานเป็นต้น
polar bodyโพลาร์บอดีเซลล์ที่เกิดจากการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสในกระบวนการสร้างไข่ เป็นเซลล์ส่วนที่จะฝ่อไปในภายหลัง
polar covalent bondพันธะโคเวเลนต์มีขั้วพันธะโคเวเลนต์ระหว่างอะตอมที่มีค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตีไม่เท่ากัน จึงทำให้เกิดอำนาจไฟฟ้าลบปรากฏอยู่ด้านอะตอมที่มีค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตีสูงกว่า และอำนาจไฟฟ้าบวกปรากฏอยู่ด้านอะตอมที่มีค่าอิเล็กโทรเนกาติวิตีต่ำกว่า
polar moleculeโมเลกุลมีขั้วโมเลกุลที่แสดงอำนาจไฟฟ้าบวกด้านหนึ่ง และอำนาจไฟฟ้าลบอีกด้านหนึ่ง
polar nucleusโพลาร์นิวเคลียสนิวเคลียสคู่หนึ่งที่อยู่ตรงกลางถุงเอ็มบริโอของพืชดอก เมื่อผสมกับสเปิร์มนิวเคลียสแล้วจะเจริญเป็นเอนโดสเปิร์มอยู่ภายในเมล็ดพืช
polarityสภาพขั้วภาวะทางไฟฟ้าของวัตถุหรือของสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่แสดงความเป็นขั้วบวกและขั้วลบ
polarizationโพลาไรเซชันกระบวนการที่จำกัดให้คลื่นตามขวางสั่นในระนาบเดียว เช่น โพลาไรเซชันของแสง คือ กระบวนการที่จำกัดให้สนามไฟฟ้าของคลื่นแสงสั่นในระนาบเดียว
polaroidโพลารอยด์แผ่นโปร่งใสที่จะทำให้แสงที่ผ่านออกไปมีระนาบเดียว เรียกว่า แสงโพลาไรซ์
pollการสำรวจความคิดเห็นหรือโพลการสำรวจความคิดเห็นเป็นสิ่งที่ทำเพื่อแสดงถึงความคิดเห็นของคนทั่วไปที่มีต่อเรื่องหนึ่ง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับบุคคลทั่วไปในชุมชนหรือประเทศนั้น ๆ
pollen grainละอองเรณูเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ของพืชดอก อยู่ภายในอับละอองเรณูของเกสรตัวผู้  
pollen sacโพรงอับเรณูส่วนหนึ่งของอับละอองเรณูของพืชดอก ซึ่งบรรจุละอองเรณูจำนวนมากอยู่ภายใน
pollen tubeหลอดละอองเรณูหลอดที่งอกยื่นออกจากละอองเรณูไปตามคอเกสรตัวเมียเข้าไปยังรังไข่  เพื่อนำสเปิร์มนิวเคลียสเข้าไปผสมกับไข่ในออวุลได้
pollinationการถ่ายเรณูการที่ละอองเรณูพืชชนิดใดชนิดหนึ่งไปตกอยู่บนยอดเกสรตัวเมียของพืชชนิดเดียวกัน แล้วงอกหลอดละอองเรณูนำสเปิร์มนิวเคลียสเข้าไปผสมกับไข่ในออวุล  การถ่ายละอองเรณูอาจเกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติหรือโดยการกระทำของมนุษย์
pollutionมลพิษสภาพหรือสารที่ก่อให้เกิดผลกระทบที่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตหรือสิ่งแวดล้อม
polymerพอลิเมอร์สารที่เกิดจากกระบวนการพอลิเมอไรเซชัน เป็นสารซึ่งมีโมเลกุลขนาดใหญ่ประกอบด้วยมอนอเมอร์หลายโมเลกุลเกาะกันเป็นสายโซ่และมีมวลโมเลกุลสูงมาก เช่น โปรตีน ไขมัน เซลลูโลส ยาง พลาสติก เป็นต้น
polymerizationพอลิเมอไรเซชัน, การเกิดพอลิเมอร์กระบวนการทางเคมีที่สารชนิดเดียวกันหลาย ๆ โมเลกุล (อาจมีตั้งแต่พันถึงหมื่นโมเลกุล) เกิดปฏิกิริยารวมตัวกันภายใต้อุณหภูมิและความดันสูง ๆ ได้สารที่มีโมเลกุลใหญ่ขึ้นซึ่งเรียกว่า พอลิเมอร์
polynomialพหุนามนิพจน์ที่อยู่ในรูปเอกนาม หรือเขียนอยู่ในรูปการบวกของเอกนามตั้งแต่สองเอกนามขึ้นไป
polynomial (in one variable)พหุนาม (ที่มีตัวแปรเดียว)พหุนามที่มีตัวแปรเดียวดีกรี n คือนิพจน์ที่อยู่ในรูป a0xn + a1xn-1+...+an-1+an เมื่อ ai เป็นจำนวนจริง (i = 1,  2,  3, ... n) หรือจำนวนจินตภาพและ n เป็นจำนวนเต็ม ซึ่งมากกว่าหรือเท่ากับศูนย์
polynomial functionฟังก์ชันพหุนามฟังก์ชันที่อยู่ในรูป f(x) = anxn + an-1xn-1 + ... + a2x2+ a1x+ a0 โดยมีเงื่อนไขว่า an, an-1 ,..., a2, a1, a0 เป็นจำนวนจริง และ n เป็นจำนวนเต็มซึ่งมากกว่าหรือเท่ากับศูนย์
polypeptideพอลิเพปไทด์สารที่ประกอบขึ้นด้วยโมเลกุลของกรดอะมิโนหลายชนิดต่อเรียงกันด้วยพันธะเพปไทด์เป็นสายยาวเกิดเป็นโมเลกุลของโปรตีน
polysaccharideพอลิแซ็กคาไรด์สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่ง  ประกอบด้วยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวมาเรียงต่อกันมากกว่า 2 โมเลกุลขึ้นไป เช่น แป้ง ไกลโคเจน เซลลูโลส เป็นต้น
pooled varianceความแปรปรวนรวมดู combined variance
populationประชากรกลุ่มสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกัน อาศัยอยู่ในที่เดียวกันในช่วงระยะเวลาหนึ่ง
population controlการควบคุมจำนวนประชากรการจำกัดจำนวนประชากรให้เพิ่มในอัตราที่สัมพันธ์กับปริมาณอาหารและพื้นที่อยู่อาศัย ซึ่งอาจเป็นไปโดยธรรมชาติ หรือถูกควบคุมโดยวิธีการต่าง ๆ เช่น การทำหมัน เป็นต้น
population densityความหนาแน่นของประชากรจำนวนประชากรต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่
population growthการเพิ่มประชากรการเพิ่มจำนวนประชากรโดยเกิดจากการเกิด การตาย การอพยพเข้า และการอพยพออกของประชากร
population growth rateอัตราการเพิ่มประชากรจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นต่อหนึ่งหน่วยเวลา  มักคิดเป็นร้อยละหรือพันของจำนวนประชากรเดิม
porosityความพรุนปริมาตรของช่องว่างที่มีอยู่ในวัตถุ เมื่อเทียบกับปริมาตรรวมของวัตถุทั้งก้อน
portพอร์ตช่องสำหรับต่อเข้ากับหน่วยรับเข้า หน่วยแสดงผล รวมทั้งอุปกรณ์สนับสนุน ในเครื่องคอมพิวเตอร์มีพอร์ตหลายชนิด ซึ่งมีความเร็วในการรับส่งข้อมูลต่างกันตามลักษณะการใช้งาน
positive electrodeขั้วบวกแอโนดของเซลล์อิเล็กโทรไลต์  หรือแคโทดของเซลล์ไฟฟ้าเคมี
positive electrodeขั้วไฟฟ้าบวกขั้วตัวนำไฟฟ้าที่ต่อกับจุดที่มีศักย์ไฟฟ้าสูงกว่าอีกขั้วหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า ขั้วไฟฟ้าลบ
positive integer [natural number, counting number]จำนวนเต็มบวกจำนวนที่อยู่ในเซต {1,  2,  3,  ...}
positive ionไอออนบวกดู cation
positive phototropismภาวะเข้าหาแสงภาวะที่สิ่งมีชีวิตเอนหรือเคลื่อนที่เข้าหาแสงสว่าง เช่น ลำต้นพืชด้านที่ได้รับแสงจะเจริญน้อยกว่าด้านที่ไม่ได้รับแสง ลำต้นจึงโค้งเอนเข้าหาแสง
positive real numberจำนวนจริงบวกจำนวนจริงที่มากกว่าศูนย์
positively skewed curveเส้นโค้งเบ้ลาดทางขวาเส้นโค้งของความถี่ที่มีความถี่สูงสุดค่อนมาทางด้านซ้าย
post-reproductiveวัยหลังเจริญพันธุ์วัยของสิ่งมีชีวิตในช่วงที่พ้นระยะสืบพันธุ์แล้ว  สำหรับคนใช้เกณฑ์ช่วงอายุประมาณ 45 ปีขึ้นไป
posterior lobe (of pituitary gland)ต่อมใต้สมองส่วนหลังบริเวณส่วนหลังของต่อมใต้สมอง เป็นส่วนของเนื้อเยื่อประสาทที่มีกลุ่มปลายแอกซอนของเซลล์ประสาทจากสมองมาติดต่อด้วย  ซึ่งที่ปลายแอกซอนจะปล่อยฮอร์โมนวาโซเพรสซินและออกซิโทซินออกมา
postulate [axiom]สัจพจน์ข้อความที่ตั้งขึ้นและยอมรับโดยไม่ต้องมีการพิสูจน์ทดสอบ เพื่อเป็นการกำหนดแนวความคิดที่จะค้นหากฏหรือทฤษฎีเพื่อจะอธิบายปรากฏการณ์หนึ่ง ๆ คำนี้มีความหมายคล้ายคำว่า สมมติฐาน
potashโพแทชแร่ชนิดหนึ่งมีธาตุโพแทสเซียมเป็นองค์ประกอบ เกิดปนอยู่ในชั้นของเกลือหินแร่ชนิดนี้ส่วนใหญ่ใช้ในอุตสาหกรรมปุ๋ย
potential differenceความต่างศักย์โดยทั่วไปหมายถึงความต่างศักย์ไฟฟ้า  (ดู electric potential difference)
potential dividerตัวแบ่งศักย์ความต้านทานที่ถูกต่อในวงจรไฟฟ้าเพื่อแบ่งความต่างศักย์ไฟฟ้าในวงจรนั้นออกเป็นความต่างศักย์ย่อย
potential energyพลังงานศักย์พลังงานที่สะสมในวัตถุหรืออนุภาคซึ่งขึ้นอยู่กับตำแหน่งของวัตถุหรืออนุภาคนั้น
potometerโฟโตมิเตอร์อุปกรณ์ที่ใช้วัดอัตราการคายน้ำหรืออัตราการดูดน้ำของพืช
powerเลขยกกำลังจำนวนจริงที่เขียนอยู่ในรูป xn โดยที่ x เป็นจำนวนจริงใด ๆ ที่ไม่เท่ากับศูนย์ และ n เป็นจำนวนนับใด ๆ ในบางครั้งใช้ในความหมายเดียวกับเลขชี้กำลัง
powerกำลังงานที่ทำได้ในหนึ่งหน่วยเวลา  มีหน่วยเป็นวัตต์ เช่น มอเตรอ์มีกำลัง 1 H.P. หรือ 746 วัตต์  สามารถทำงานได้ 746 จูลต่อวินาที(วัตต์)
power setเพาเวอร์เซตเพาเวอร์เซตของเซต A คือเซตของสับเซตทั้งหมดของเซต A
pre-reproductiveวัยก่อนเจริญพันธุ์วัยของสิ่งมีชีวิตในช่วงที่ยังไม่สามารถสืบพันธุ์ได้  สำหรับคนใช้เกณฑ์ช่วงอายุประมาณ 1 - 14 ปี
precessionการหมุนควงการหมุนของวัตถุรอบแกนหมุนของตัวเอง โดยปลายหนึ่งของแกนหมุนเป็นจุดตรึงและอีกปลายหนึ่งหมุนรอบแกนตรึงอีกแกนหนึ่ง เช่น การหมุนของลูกข่าง
precipitateตะกอนสารที่อยู่ในวัฏภาคของของแข็ง ซึ่งไม่ละลายและสามารถแยกตัวออกจากสารละลายหรือของเหลวนั้นได้
precipitationการตกตะกอน, น้ำฟ้า1. กระบวนการทำให้เกิดตะกอนหรือสารในวัฏภาคของของแข็งที่ไม่ละลายในของเหลว 2. น้ำหรือน้ำแข็งที่ตกลงมายังผิวโลกในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ฝน หิมะ หรือลูกเห็บ
precisionความเที่ยงความละเอียดถูกต้องแน่นอนของการวัด หรือความเที่ยงของค่าประมาณการทำงานของอุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ต่าง ๆ วัดได้จากความผิดพลาดของการวัดหรือการทำงานของอุปกรณ์ เครื่องมือนั้น ๆ ถ้าความผิดพลาดมีมาก ความเที่ยงจะต่ำแต่ถ้าความผิดพลาดมีน้อย ความเที่ยงจะสูง
predationการล่าเหยื่อวิธีการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตที่คอยล่าสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ เป็นอาหาร
predatorผู้ล่าสิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยการล่าสิ่งมีชีวิตอื่นเป็นอาหาร
prefactory noteหมายเหตุคำนำข้อความที่อยู่ใต้ชื่อเรื่องของตารางสถิติเพื่อให้เข้าใจเนื้อหาของตารางได้ดีขึ้น (ดู statistical table ประกอบ) 
prefixคำนำหน้าหน่วยคำที่ใช้ใส่หน้าหน่วยเพื่อทำให้หน่วยที่ใช้เล็กลงหรือโตขึ้น เช่น 5 ไมโครแอมแปร์เท่ากับ 5 x 10-6 แอมแปร์ 2 เมกะวัตต์เท่ากับ 2 x 106 วัตต์ เป็นต้น
presbyopiaสายตาวัยชราดู  far-sightedness
pressureความดันขนาดของแรงที่กระทำตั้งฉากต่อ 1 หน่วยพื้นที่ของพื้นที่ผิว หน่วยของความดันเป็นนิวตันต่อตารางเมตร หรือพาสคัลในระบบเอสไอ
preyเหยื่อสิ่งมีชีวิตที่ถูกสิ่งมีชีวิตอื่นล่ากินเป็นอาหาร
primary cellเซลล์ปฐมภูมิเซลล์ไฟฟ้าเคมีชนิดหนึ่งซึ่งปฏิกิริยาเคมีภายในเซลล์ทำให้เกิดพลังงานไฟฟ้าโดยตรง เมื่อความต่างศักย์ของเซลล์ลดลงหรือหมดไป ไม่สามารถประจุไฟฟ้าใหม่ได้ เช่น ถ่านไฟฉายที่ใช้กันอยู่ทั่ว ๆ ไป
primary coilขดลวดปฐมภูมิขดลวดของหม้อแปลงต่อโดยตรงกับแหล่งกำเนิดไฟฟ้า  ถ้าเป็นหม้อแปลงขึ้น จำนวนรอบของขดลวดปฐมภูมิจะน้อยกว่าจำนวนรอบของขดลวดทุติยภูมิ ถ้าเป็นหม้อแปลงลง จำนวนรอบของขดลวดจะกลับกัน
primary colourสีปฐมภูมิแสงสีใด ๆ ของแสงสีจำนวน 3 สีคือ แสงสีแดง แสงสีเขียว และแสงสีน้ำเงิน เมื่อแสงทั้งสามสีนี้มารวมกันในปริมาณที่พอเหมาะจะให้แสงสีขาว
primary dataข้อมูลปฐมภูมิข้อมูลที่ผู้ใช้จะต้องเก็บรวบรวมจากผู้ให้ข้อมูลหรือแหล่งที่มาของข้อมูลโดยตรง ซึ่งอาจทำได้โดยการสัมภาษณ์ วัด นับ หรือสังเกตจากแหล่งข้อมูลโดยตรง เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้ไม่เคยมีผู้ใดเก็บรวบรวมไว้ก่อน
primary oocyteโอโอไซต์ระยะแรกเซลล์ที่เปลี่ยนแปลงมาจากโอโอโกเนียม และพร้อมที่จะแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสกลายเป็นโอโอไซต์ระยะที่สอง
primary recyclingการรีไซเคิลปฐมภูมิการนำขยะมารีไซเคิลโดยตรงเพื่อผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ลักษณะคล้ายคลึงหรือเหมือนของเดิม เช่น กระดาษ หนังสือพิมพ์เก่านำมาผลิตเป็นกระดาษรีไซเคิล
primary spermatocyteสเปอร์มาโทไซต์ระยะแรกเซลล์ที่เปลี่ยนแปลงมาจากสเปอร์มาโทโกเนียมและพร้อมที่จะแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสกลายเป็นสเปอร์มาโทไซต์ระยะที่สอง
prime numberจำนวนเฉพาะจำนวนเต็ม a ซึ่งไม่เท่ากับ 0 หรือ ±1 และต้องหารลงตัวด้วย ±1 และ ± a เท่านั้น เช่น ±3, ± 5,± 7,± 11 เป็นต้น (ส่วนมากมักจะกล่าวถึงจำนวนเฉพาะที่เป็นจำนวนจริงบวกเท่านั้น)
primordial germ cellไพรมอร์เดียลเจิร์มเซลล์เซลล์ซึ่งพบในอวัยวะสืบพันธุ์ของสัตว์ในระยะเอ็มบริโอ ต่อไปจะแบ่งตัวสร้างสเปอร์มาโทโกเนียมในเพศผู้และสร้างโอโอโกเนียมในเพศเมีย
prismปริซึมแท่งแก้วหรือวัตถุโปร่งใสใด ๆ ซึ่งมักจะมีฐานเป็นรูปสามเหลี่ยม ใช้เป็นอุปกรณ์แยกแสงขาวให้กระจายออกเป็นแถบสีต่าง ๆ
prismปริซึมรูปทรงตันที่มีหน้าตัดเป็นระนาบที่ขนานกัน และเป็นรูปหลายเหลี่ยมที่เท่ากันทุกประการ  ส่วนหน้าอื่น ๆ เป็นรูปสี่เปลี่ยมด้านขนาน
probabilityความน่าจะเป็นอัตราส่วนระหว่างจำนวนสมาชิกของเหตุการณ์ที่น่าสนใจกับจำนวนสมาชิกของแซมเปิลสเปซที่เป็นเซตจำกัดและสมาชิกเหล่านั้นมีโอกาสเกิดขึ้นได้เท่า ๆ กัน
procedural languagesภาษาเชิงกระบวนความภาษาโปรแกรมที่มีลักษณะการทำงานตามลำดับของคำสั่งจากคำสั่งแรกจนถึงคำสั่งสุดท้าย และบางคำสั่งอาจจะถูกทำซ้ำ หรือบางคำสั่งอาจจะไม่ถูกกระทำเลย ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขในโปรแกรม ภาษาในกลุ่มนี้เหมาะสำหรับการเริ่มต้นทำความเข้าใจกับการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เนื่องจากช่
processกระบวนการ, กรรมวิธีการกระทำเป็นขั้นตอนต่อเนื่องกันโดยมีการพิจารณาวางแผนกำหนดไว้ล่วงหน้า
producerผู้ผลิตพืชสีเขียวหรือโพรทิสต์ที่มีคลอโรฟิลล์สามารถสังเคราะห์ด้วยแสงได้ และเก็บพลังงานไว้ในโมเลกุลของอาหารซึ่งจะถ่ายทอดต่อไปยังสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น
productผลิตภัณฑ์โมเลกุลหรือไอออนที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสารตั้งต้น
progesteroneโพรเจสเทอโรนฮอร์โมนเพศหญิงที่สร้างจากกลุ่มเซลล์ของคอร์ปัสลูเทียม ฮอร์โมนนี้ทำหน้าที่ร่วมกับเอสโทรเจนช่วยให้เยื่อชั้นในของมดลูกเตรียมตัวรับไข่ที่ปฏิสนธิแล้วเข้าฝังตัว และเติบโตจนถึงคลอด นอกจากนั้นฮอร์โมนนี้ยังช่วยกระตุ้นให้ต่อมน้ำนมเจริญเติบโต
programmerนักเขียนโปรแกรมทำหน้าที่ในการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในงานด้านต่างๆ เช่นโปรแกรมเกี่ยวกับการซื้อขายสินค้า โปรแกรมที่ใช้กับงานด้านบัญชี หรือโปรแกรมที่ใช้กับระบบงานขนาดใหญ่ขององค์กร
projectileโพรเจกไทล์วัตถุใด ๆ ที่ถูกขว้างหรือถูกยิงออกไป ถ้าวัตถุนั้นถูกยิงออกไปบนพื้นโลกทำมุม q กับแนวระดับ เส้นทางการเคลื่อนที่ของวัตถุจะเป็นรูปพาราโบ ลา (q < 90 ํ และความเร็วต้นมีค่าน้อยกว่าความเร็วหลุดพ้น) เรียกการเคลื่อนที่นี้ว่า การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์
projectile motionการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์การเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวเส้นโค้งพาราโบลา ประกอบด้วยการเคลื่อนที่ในแนวดิ่งและแนวระดับที่เป็นอิสระต่อกัน การเคลื่อนที่ในแนวดิ่งเป็นการเคลื่อนที่ภายใต้แรงโน้มถ่วงของโลกเพียงแรงเดียว หรือการตกแบบเสรี ซึ่งมีความเร่งคงตัวมีค่าเท่ากับความเร่งโน้มถ่วง ส่วนการเค
projecting lensเลนส์ฉายภาพเลนส์ที่เป็นส่วนประกอบอันหนึ่งของเครื่องฉายภาพ ทำหน้าที่รวมแสงจากวัตถุหรือแผ่นภาพโปร่งใส ทำให้เกิดภาพจริงที่ขนาดขยายที่ฉากรับภาพ
projectorเครื่องฉายอุปกรณ์ที่ใช้ฉายภาพขยายใหญ่ของวัตถุ 2 มิติ หรือแผ่นภาพโปร่งใสให้ไปปรากฏบนฉากรับภาพ
prolactinโพรแลกทินดู lactogenic hormone (LTH)
proper subsetสับเซตแท้ (เซตย่อยแท้)สับเซตใด ๆ ที่มีสมาชิกเหมือนกับสมาชิกของเซตเดิม แต่จำนวนสมาชิกของสับเซตแท้ไม่เท่ากับจำนวนสมาชิกของเซตเดิม
propertyสมบัติลักษณะเฉพาะตัวของสารที่แสดงว่า สารชนิดหนึ่งเหมือนหรือแตกต่างจากสารอีกชนิดหนึ่ง
prophaseระยะโพรเฟสระยะหนึ่งของการแบ่งเซลล์ถัดจากอินเตอร์เฟส เป็นระยะที่มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญภายในนิวเคลียส คือแต่ละโครโมโซมจะหดตัวสั้นลงปรากฏให้เห็นเป็นท่อนและแบ่งตัวตามยาวเป็น 2 โครมาทิด
propionic acidกรดโพรพิออนิกกรดอินทรีย์ชนิดหนึ่ง  สูตรเคมีคือ CH3CH2COOH เป็นของเหลวไม่มีสี เกลือแคลเซียมหรือเกลือโซเดียมของกรดนี้ใช้เป็นสารกันบูด
proportionสัดส่วนประโยคที่แสดงการเท่ากันของอัตราส่วนสองอัตราส่วน  เรียกว่า สัดส่วน
proportional limitขีดจำกัดการแปรผันตรงตำแหน่งสุดท้ายของความยาวของวัสดุที่ยืดออกเป็นสัดส่วนกับขนาดของแรงดึง
proposition [statement]ประพจน์ข้อความที่เป็นจริงหรือเท็จอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น โดยอาจอยู่ในรูปประโยคบอกเล่าหรือประโยคปฏิเสธก็ได้
prostate glandต่อมลูกหมากต่อมขนาดใหญ่ล้อมรอบท่อฉีดอสุจิ  มีหน้าที่ผลิตสารพวกด่างเพื่อทำลายฤทธิ์กรดในท่อปัสสาวะ
proteaseเอนไซม์โปรตีเอสเอนไซม์ย่อยโปรตีน
proteinโปรตีนสารอาหารประเภทที่ให้พลังงาน เป็นพอลิเพปไทด์ที่ประกอบด้วยกรดอะมิโนจำนวนมากเรียงต่อกัน สารอาหารชนิดนี้จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิต คือช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโตและเสริมสร้างซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอให้คงสภาพปกติ
proteoseโปรทิโอสสารที่อยู่ระหว่างการย่อยโปรตีนไปเป็นเพปโทน
prothrombinโปรทรอมบินเอนไซม์ชนิดหนึ่งในน้ำเลือดซึ่งจะถูกเปลี่ยนต่อไปให้เป็นทรอมบินเพื่อช่วยเร่งการแข็งตัวของเลือด
protistโพรทิสต์สิ่งมีชีวิตที่มีโครงสร้างง่าย ๆ อาจประกอบด้วยเซลล์เดียวหรือหลายเซลล์ แต่ไม่ได้รวมกันเป็นเนื้อเยื่อ ไม่จัดว่าเป็นพืชหรือสัตว์ เช่น โพรโทซัว สาหร่าย แบคทีเรีย เห็ดรา เป็นต้น
protiumโปรเทียมไอโซโทปหนึ่งของไฮโดรเจนมีเลขอะตอม 1 เลขมวล 1 มีอยู่ในธรรมชาติประมาณ 99.98% ของธาตุไฮโดรเจนทั้งหมด ใช้สัญลักษณ์   
protocolโพรโทคอลกฎเกณฑ์ ระเบียบ หรือข้อปฏิบัติต่าง ๆ ที่กำหนดขึ้นมา เพื่อเป็นข้อตกลงในการสื่อสารข้อมูลระหว่างผู้รับและผู้ส่ง
protocooperationการได้รับประโยชน์ร่วมกันความสัมพันธ์แบบหนึ่งของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่ต่างฝ่ายต่างได้รับประโยชน์ซึ่งกันและกันในขณะที่มาดำรงชีพร่วมกัน แต่สิ่งมีชีวิตทั้ง 2 ชนิดนั้นไม่จำเป็นต้องอาศัยอยู่ด้วยกันตลอดเวลา เช่น นกเอี้ยงเกาะบนหลังควาย  เป็นต้น
protonโปรตอนอนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่งมีประจุบวกซึ่งมีขนาดเท่ากับประจุของอิเล็กตรอน มีมวล 1.6726 x 10-27  กิโลกรัม ซึ่งเป็น 1836.12 เท่าของมวลของอิเล็กตรอน โปรตอนเป็นส่วนประกอบของนิวเคลียสของทุก ๆ ธาตุ
protoplasmโพรโทพลาสซึมสารประกอบเชิงซ้อนพวกคอลลอยด์ในเซลล์ ประกอบด้วยไซโทพลาสซึมและนิวเคลียส
prototypeต้นแบบชิ้นงานที่สร้างขึ้นเป็นแบบฉบับเพื่อสร้างชิ้นงานอื่นให้มีลักษณะเดียวกัน มีรูปทรง ขนาดสัดส่วน โครงสร้างที่แสดงรายละเอียด สามารถใช้งานได้ตามที่ออกแบบไว้ทุกประการ วัสดุที่นำมาสร้างต้นแบบอาจเป็นวัสดุที่ใช้จริง หรือวัสดุทดแทนก็ได้
protozoaโพรโทซัวโพรทิสต์เซลล์เดียวที่มีขนาดเล็ก จำแนกตามลักษณะการเคลื่อนที่เป็น 4 พวก คือ ซิลิเอต แฟลเจลเลต ซูโดพอด และสปอโรโซน
pseudocodeรหัสลำลองการจำลองขั้นตอนวิธีแก้ปัญหา โดยการอธิบายด้วยคำพูดที่เข้าใจได้ง่ายเป็นขั้น ๆ
pseudopodซูโดพอดโพรโทซัวซึ่งเคลื่อนที่โดยซูโดโพเดียม เช่น อะมีบา เป็นต้น
pseudopodiumเท้าเทียมส่วนของไซโทพลาซึมที่ดันเยื่อหุ้มเซลล์ยื่นออกมา ช่วยในการเคลื่อนที่ของเซลล์  พบในซูโดพอดและเม็ดเลือดขาวบางชนิด
psilotumไซโลตัม, หวายทะนอยพืชพวกหนึ่งที่มีระบบท่อลำเลียงจัดอยู่ในไฟลัมเทอโรไฟตา มีไรซอยด์ทำหน้าที่แทนราก มีกิ่งแตกออกมาเป็นคู่ ๆ และมีใบเป็นเส้นเล็ก ๆ ติดอยู่ตามข้อ
pulleyรอกเครื่องกลอย่างง่ายประเภทหนึ่ง ลักษณะเป็นล้อแบนและมีร่องที่ขอบโดยรอบเพื่อใช้เชือกหรือโซ่คล้องที่ร่อง เพื่อใช้ดึงสิ่งของ มีชนิดรอกเดี่ยวและรอกพวง รอกพวงใช้รอกหลายตัวประกอบกันเข้า
pulmonary arteryพัลโมนารีอาร์เตอรีหลอดเลือดที่นำเลือดซึ่งขาดออกซิเจนมาจากห้องล่างของหัวใจด้านขวาไปยังปอด
pulmonary veinพัลโมนารีเวนหลอดเลือดที่นำเลือดซึ่งมีออกซิเจนมาจากปอดเข้าสู่ห้องบนหัวใจด้านซ้าย
puloเยื่อกระดาษส่วนของพืชที่เป็นเซลลูโลสแยกออกมาได้โดยวิธีการทางเคมีและฟิสิกส์ เช่น ต้มในสารละลายของเบส แล้วนำมาทบให้เป็นเส้นใย เยื่อกระดาษใช้เป็นวัตถุดิบในการทำกระดาษ
pulseชีพจรการบีบตัวและคลายตัวของหัวใจ  ซึ่งปรากฏในหลอดเลือดเป็นจังหวะ
pulse waveคลื่นดลคลื่นที่ทำให้เกิดขึ้นในช่วงสั้น ๆ หรือคลื่นที่เกิดจากการรบกวนตัวกลางเพียงครั้งเดียว  เช่น คลื่นน้ำที่เกิดจากการแตะผิวน้ำครั้งเดียว
pulvinusพัลไวนัสกลุ่มเซลล์ที่มีขนาดใหญ่ผนังเซลล์บาง มีความไวสูงต่อสิ่งเร้าที่มากระตุ้น อยู่บริเวณโคนก้านใบของพืชบางชนิด เช่น ต้นไมยราบ
pumiceหินพัมมิชหินอัคนีชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นรูพรุนเนื่องจากมีฟองแก๊สเล็ก ๆ แทรกอยู่มากภายในเนื้อก่อนที่จะแข็งตัว มีน้ำหนักเบา ลอยน้ำได้ ใช้ขัดถูภาชนะได้ดี
pupilรูม่านตาช่องกลมตรงกลางม่านตา ซึ่งสามารถปรับให้มีขนาดแคบลงหรือกว้างขึ้นได้เพื่อควบคุมแสงที่เข้าสู่เลนส์ตาให้มีปริมาณพอเหมาะ
pure scienceวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์วิชาหรือความรู้ที่ได้จากผลการศึกษาค้นคว้าของนักวิทยาศาสตร์  โดยความสนใจหรือความต้องการของนักวิทยาศาสตร์เอง ซึ่งอาจจะเป็นพื้นฐานนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ทางประยุกต์หรือเทคโนโลยี
pure substanceสารบริสุทธิ์สารเนื้อเดียวที่มีสมบัติเหมือนกันโดยตลอด ได้แก่สารที่เป็นธาตุและสารประกอบ
purificationการทำสารให้บริสุทธิ์การกำจัดมลทินออกจากสารโดยวิธีใดวิธีหนึ่งเพื่อทำให้สารบริสุทธิ์  เช่น การตกผลึก การกลั่น เป็นต้น
pyramidพีระมิดรูปทรงที่มีฐานเป็นรูปเหลี่ยมใด ๆ และมีด้านอื่น ๆ เป็นรูปสามเหลี่ยม มีจุดยอด(ซึ่งไม่อยู่บนระนาบเดียวกับฐาน)ร่วมกัน
pyramid bar chartแผนภูมิแท่งพีระมิดแผนภูมิแท่งที่เรียงซ้อนกันอยู่เป็นรูปพีระมิด
pyridoxineไพริดอกซิน, วิตามินบี 6วิตามิน B6 สูตรเคมีคือ C8H11NO3 เป็นผลึกรูปเข็มไม่มีสี ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เกิดการบวม คันผิวหนัง ผมร่วง ปวดตามมือตามเท้า ประสาทเสื่อม
Pythagoras' theoremทฤษฎีบทพีทาโกรัสกำลังสองของความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉาก  เท่ากับผลบวกของกำลังสองของความยาวของด้านประกอบมุมฉาก
Pythagoras's theoremทฤษฎีบทปีทาโกรัสทฤษฎีบทเรขาคณิตที่เกี่ยวกับรูปสามเหลี่ยมมุมฉากซึ่งกล่าวว่า  ผลบวกของกำลังสองของความยาวของด้านประกอบมุมฉากจะเท่ากับกำลังสองของความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉาก