พจนานุกรมศัพท์ สสวท.

หมวด พจนานุกรมศัพท์ สสวท.
มีคำศัพท์ 2,896 รายการ
เลือกตัวอักษรเพื่อแสดงรายการคำที่ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรนั้น หรือค้นหาคำในช่องค้นหาด้านล่าง
มีคำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย D จำนวน 125 รายการ
ค้นหา คำที่เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์ศัพท์บัญญัติอักษรย่อความหมาย
damเขื่อนสิ่งก่อสร้างที่กั้นหรือขวางทางน้ำ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ เขื่อนทดน้ำ เขื่อนเก็บน้ำ และเขื่อนระบายน้ำ
dark reactionปฏิกิริยาที่ไม่ต้องใช้แสงกระบวนการในการสังเคราะห์ด้วยแสงที่นำ ATP และ NADPH2 ซึ่งได้จากปฏิกิริยาที่ต้องใช้แสงมาเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์ ให้เป็นคาร์โบไฮเดรต
dataข้อมูลสิ่งที่ใช้อธิบายคุณลักษณะของวัตถุ เหตุการณ์ กิจกรรม โดยบันทึกจากการสังเกต การทดลอง หรือการสำรวจด้วยการแทนรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง เช่น บันทึกไว้เป็นตัวเลข ข้อความ รูปภาพ และสัญลักษณ์
data collectionการเก็บข้อมูลการรวบรวมข้อมูลเป็นกระบวนการที่เป็นระบบ และเป็นวิธีการที่เป็นมาตรฐาน เพื่อเปลี่ยนแนวความคิดในการทำวิจัยให้เป็นข้อมูล
data communicationsการสื่อสารข้อมูลการแลกเปลี่ยนข้อมูล/ข่าวสารโดยผ่านทางสื่อกลางในการสื่อสารซึ่งอาจเป็นสื่อกลางประเภทที่มีสายหรือไร้สายก็ได้ องค์ประกอบพื้นฐานของระบบการสื่อสารข้อมูล ได้แก่ ข้อมูล ผู้ส่ง ผู้รับ สื่อกลางในการส่งข้อมูล โพรโทคอล
databaseฐานข้อมูลการรวมของตารางข้อมูลหลายๆ ตารางเข้าไว้ด้วยกัน ตารางแต่ละตารางจะมีความสัมพันธ์กันโดยใช้เขตข้อมูลที่เก็บข้อมูลซึ่งเหมือนกันเป็นตัวเชื่อมโยงระหว่างกัน บางตารางอาจเป็นตารางที่เก็บข้อมูลไว้เฉพาะของตนเองโดยไม่เกี่ยวข้องกับตารางอื่น ในขณะที่บางตาราง อาจต้องเชื่อ
date lineเส้นวันที่เส้นที่อยู่ ณ ลองจิจูด 180 องศา ใช้เป็นเส้นกำหนดการเปลี่ยนวันที่เมื่อมีการเดินทางข้ามเส้นนี้ไป เช่น ผู้เดินทางไปทางทิศตะวันตกเมื่อข้ามเส้นนี้จะต้องเพิ่มวันที่ขึ้นเป็นอีก 1 วัน หรือผู้เดินทางไปทางทิศตะวันออกเมื่อข้ามเส้นนี้จะต้องลดวันที่ลง 1 วัน
daughter cellเซลล์ลูกเซลล์ที่เกิดขึ้นใหม่จากการแบ่งเซลล์
daughter chromosomeโครโมโซมที่เกิดขึ้นใหม่โครโมโซมขณะที่โครมาทิดเริ่มแยกจากกัน ในการแบ่งเซลล์ระยะแอนาเฟส
dBเดซิเบลสัญลักษณ์ของหน่วยระดับความเข้มเสียง ดู decibel
DCดีซีดู  direct current
DDTดีดีทีดู  dichloro-diphenyl-trichloroethane
death rateอัตราการตายจำนวนประชากรที่ตายต่อประชากรทั้งหมดต่อหนึ่งหน่วยเวลา
decayสลายกระบวนการที่นิวเคลียสกัมมันตรังสีสลายไปเป็นนิวเคลียสอื่นซึ่งอาจเป็นนิวเคลียสกัมมันตรังสีหรือไม่เป็นก็ได้ พร้อมกับให้อนุภาคหรือรังสีออกมา
decay constantค่าคงตัวการสลายความน่าจะเป็นหรือโอกาสที่นิวเคลียสกัมมันตรังสีจะสลายได้ใน 1 หน่วยเวลา เป็นค่าคงตัวสำหรับธาตุกัมมันตรังสีหนึ่ง ๆ  ใช้สัญลักษณ์ λ
decibelเดซิเบลหน่วยของระดับความเข้มเสียงใช้สัญลักษณ์ dB (ดู sound intensity level ประกอบ)
decileเดไซล์ค่าของข้อมูล ณ จุด 9 จุด ซึ่งแบ่งจำนวนข้อมูลออกเป็น 10 ส่วนเท่า ๆ กัน ค่าดังกล่าวนี้เรียกตามลำดับจากน้อยไปหามากว่า เดไซล์ที่หนึ่ง (D1) เดไซล์ที่สอง (D2) ... เดไซล์ที่เก้า (D9)
decimal numeralเลขทศนิยมตัวเลขเขียนแทนจำนวนโดยเขียนจำนวนเต็ม หรือศูนย์อยู่ทางด้านซ้ายของจุดทศนิยม(.) และเศษส่วนในระบบฐานสิบไว้ทางขวาจุดทศนิยม เช่น 27.425
decimal pointจุดทศนิยมดู  decimal numeral
decomposeเน่าเปื่อยการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างโมเลกุลของสารอินทรีย์จากโมเลกุลใหญ่เป็นโมเลกุลเล็กหลาย ๆ โมเลกุลโดยเห็ดราและแบคทีเรียบางชนิด
decomposeการสลายตัวกระบวนการที่ทำให้โมเลกุลของสารแตกตัวออกเป็นโมเลกุลเล็ก ๆ หรืออะตอม เช่น การแยกสลายโมเลกุลของน้ำจะได้โมเลกุลของแก๊สไฮโดรเจนกับออกซิเจน
decomposerผู้ย่อยสลายอินทรียสารกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยได้พลังงานจากการย่อยสลายซากของสิ่งมีชีวิต ได้แก่ เห็ดราและแบคทีเรียบางชนิด
decreasing functionฟังก์ชันลดฟังก์ชัน y = f(x) จะเป็นฟังก์ชันลด เมื่อค่าของฟังก์ชันหรือ  f(x) ลดลง ขณะที่ค่าของ x เพิ่มขึ้น เช่น f(x) = 1/x
deductive reasoningการให้เหตุผลแบบนิรนัยการให้เหตุผลโดยการนำความรู้พื้นฐานซึ่งอาจเป็นความเชื่อ ข้อตกลง กฎ หรือบทนิยาม ซึ่งเป็นสิ่งที่รู้มาก่อนและยอมรับว่าเป็นจริงมาประกอบเพื่อนำไปสู่ข้อสรุป
deep water riceพันธุ์ข้าวขึ้นน้ำพันธุ์ข้าวที่ขึ้นได้ดีในที่มีระดับน้ำสูงเกิน 80 เซนติเมตร เช่น ข้าวปิ่นแก้ว 56 ข้าวขาวฟอง 32 เป็นต้น
degreeองศาหน่วยของอุณหภูมิตามชนิดของเทอร์มอมิเตอร์ที่ใช้วัดอุณหภูมิ  เช่น อุณหภูมิร่างกายคนปกติเท่ากับ 37 องศาเซลเซียส
degreeดีกรีดีกรี (degree) ของจุดยอด v ในกราฟ คือ จำนวนครั้งทั้งหมดที่เส้นเชื่อมเกิดกับจุดยอด v
degree of polynomialระดับขั้นพหุนามกำลังของตัวแปร เช่น    ดีกรีของพจน์ที่มีตัวแปรตัวเดียว หมายถึง กำลังของตัวแปรนั้น  เช่น    ดีกรีของ 3x4 คือ 4     ดีกรีของพจน์ที่มีหลายตัวแปร  หมายถึง ผลบวกของกำลังของตัวแปรทั้งหมด เช่น    ดีกรีของ 7x2 yz3 คือ 6    และดีกรีสูงสุดของพจน์ในพหุนามเป็นดีกรีขอ
deltaดินดอนสามเหลี่ยมพื้นดินตรงบริเวณปากน้ำที่มีรูปร่างคล้ายสามเหลี่ยม  เกิดขึ้นจากการทับถมของตะกอนถูกน้ำพัดพามา
dendriteเดนไดรต์ใยประสาทชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่นำกระแสประสาทหรือคำสั่งเข้าสู่ตัวเซลล์ประสาท
densityความหนาแน่นปริมาณมวลสารที่มีอยู่ใน 1 หน่วยปริมาตร  ใช้สัญลักษณ์ ρ  มีหน่วยเป็น kg m-3
deoxycorticosteroneดีออกซีคอร์ติโคสเตอโรนฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต  ทำหน้าที่ควบคุมความสมดุลของโซเดียมในเลือด
deoxyribonucleic acid (DNA)กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก (ดีเอ็นเอ)กรดนิวคลีอิกชนิดหนึ่ง มีลักษณะโครงสร้างโมเลกุลเป็นเกลียวคู่คล้ายบันไดเวียน เป็นสารพันธุกรรมมีอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต
deoxyriboseดีออกซีไรโบสน้ำตาลชนิดหนึ่งที่มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ 5 อะตอม  พบเป็นส่วนประกอบย่อยของ DNA
dependent variableตัวแปรตามตัวแปรที่ต้องเปลี่ยนแปรสภาพ หรือลักษณะไปตามอิทธิพลของตัวแปรต้น
depositionการสะสมตัวของตะกอน, การสะสมทับถมการสะสมตะกอนของหิน ทราย หรือสารประกอบเคมีเป็นเวลานาน  อาจทำให้เกิดเป็นชั้นหินหรือชั้นแร่
depressionพายุดีเปรสชันพายุไซโคลนที่มีกำลังอ่อน มีความเร็วลมใกล้บริเวณศูนย์กลางไม่เกิน 61 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
derivative of a functionอนุพันธ์ของฟังก์ชันอนุพันธ์ของฟังก์ชัน f ที่ x หมายถึงอัตราการเปลี่ยนแปลงของ f(x) เทียบกับ x ในขณะใด ๆ
derived unitหน่วยอนุพัทธ์หน่วยที่เกิดจากผลคูณของหน่วยฐาน เช่น หน่วยของแรง คือนิวตัน นิวตันเทียบเท่ากับ กิโลกรัม เมตรต่อวินาที2
descriptive statisticsสถิติเชิงพรรณนาการวิเคราะห์ขั้นต้นที่มุ่งวิเคราะห์เพื่ออธิบายลักษณะกว้าง ๆ ของข้อมูลชุดนั้น โดยวิธีการสรุปข้อมูลแต่ละชุดที่สนใจ จากการวัดค่าสถิติ และนำเสนอผลสรุป
design and technologyการออกแบบและเทคโนโลยีการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความสามารถของมนุษย์ในการแก้ปัญหา และสนองความต้องการอย่างสร้างสรรค์ โดยใช้ความรู้และกระบวนการเทคโนโลยี สร้างสิ่งของเครื่องใช้หรือวิธีการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำรงชีวิตและกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์
design [technological design]การออกแบบ(ทางเทคโนโลยี)การลำดับความคิดหรือจินตนาการเป็นขั้นตอน นำไปสู่การวางแผนการแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการ
desktop caseเดสก์ท็อปเคสลักษณะของเคสในแนวนอน
destructive distillationการกลั่นทำลายการให้ความร้อนแก่สารอินทรีย์ในภาวะที่ไม่มีอากาศ จะทำให้สารบางชนิดที่อยู่ในสารอินทรีย์นั้นระเหยหรือสลายตัวออกเป็นสารที่มีโมเลกุลเล็กลง เช่น การกลั่นทำลายถ่านหิน จะได้แก๊สถ่านหิน เป็นต้น
detergentสารซักฟอกสารสังเคราะห์ชนิดหนึ่งใช้สำหรับการซักล้าง สามารถกำจัดสิ่งสกปรกและชำระล้างไขมันได้ดีทั้งในน้ำอ่อนและน้ำกระด้าง
determinantดีเทอร์มิแนนต์ ดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกช์ใดหมายถึงจำนวนจริงที่มีค่าขึ้นอยู่กับเมทริกช์นั้น เช่น ดีเทอร์มิแนนต์ของเทตริกช์ A เขียนแทนด้วย det(A)  คือ a1a4 - a2a3 
deuterium [heavy hydrogen]ดิวเทอเรียมไอโซโทปหนึ่งของธาตุไฮโดรเจน  มีเลขอะตอม 1 เลขมวล 2 มีอยู่ในธรรมชาติประมาณร้อยละ 0.02 ของธาตุไฮโดรเจนทั้งหมด เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าไฮโดรเจนหนักใช้สัญลักษณ์     หรือ D
developerสารทำให้เกิดภาพสารละลายที่ทำให้เกิดภาพบนฟิล์มถ่ายรูปที่บันทึกภาพแล้วหรือบนกระดาษอัดรูป  เช่น เมื่อนำฟิล์มขาวดำที่บันทึกภาพแล้วมาแช่ในสารละลายนี้ บริเวณที่ถูกแสงจะปรากฏเป็นสีดำมากน้อยตามปริมาณแสงที่ได้รับ
developmentการเจริญเติบโตการเปลี่ยนแปลงที่ค่อยเป็นค่อยไปอย่างมีระเบียบในสิ่งมีชีวิต เป็นผลให้เนื้อเยื่อมีความซับซ้อนมากขึ้น หรือสมบูรณ์ขึ้นทั้งในด้านโครงสร้างและหน้าที่
device driverโปรแกรมขับอุปกรณ์โปรแกรมที่ช่วยในการติดตั้งระบบเพื่อให้คอมพิวเตอร์สามารถติดต่อหรือใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ ได้
dew pointอุณหภูมิจุดน้ำค้างอุณหภูมิ ที่ไอน้ำในอากาศเริ่มอิ่มตัว ถ้าอากาศเย็นลงโดยไอน้ำและความดันไม่เปลี่ยนแปลง จะเกิดการควบแน่นกลายเป็นละอองน้ำ
diabetes mellitusโรคเบาหวานโรคที่เกิดจากร่างกายขาดอินซูลิน อาการของโรคคือ ปัสสาวะบ่อย มีน้ำตาลในปัสสาวะ ร่างกายอ่อนแอ มีความต้านทานโรคต่ำ เมื่อเป็นแผลจะรักษาหายยาก
diagramแผนภาพภาพที่มีความหมายแทนข้อมูลชุดหนึ่ง เขียนขึ้นเพื่อช่วยให้เข้าใจข้อสรุปเกี่ยวกับข้อมูลชุดนั้นได้ดีขึ้น
dial-up modemโมเด็มแบบหมุนโทรศัพท์โมเด็มที่ใช้ต่อเข้ากับผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านทางสายโทรศัพท์ การเชื่อมต่อใช้วิธีการหมุนโทรศัพท์ติดต่อไปยังผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต ความเร็วในการส่งผ่านข้อมูลต่ำประมาณ 56 Kbps
diameterเส้นผ่านศูนย์กลาง, เส้นผ่าศูนย์กลางเส้นผ่านศูนย์กลางของวงกลม หมายถึงเส้นที่ลากผ่านจุดศูนย์กลางของวงกลมและแบ่งวงกลมออกเป็นส่วนโค้ง 2 ส่วนที่เท่ากัน
diamondเพชรแร่ชนิดหนึ่ง เป็นผลึกของธาตุคาร์บอนรูปหนึ่ง มีความแข็งมากที่สุดคือ 10 เป็นแร่หายาก ความถ่วงจำเพาะประมาณ 3.51 ปกติไม่มีสี แต่อาจมีสี เช่น เหลือง น้ำเงินดำ เป็นรัตนชาติที่มีราคาสูง ใช้เป็นผงขัดในการเจียระไน เพชร พลอย และใช้ตัดกระจก เป็นต้น
diaphragmไดอะแฟรมส่วนประกอบของกล้องถ่ายรูป มีลักษณะเป็นช่องซึ่งสามารถปรับให้มีขนาดต่าง ๆ เพื่อให้แสงผ่านเข้ามากหรือน้อยได้ตามความต้องการ
diaphragmไดอะแฟรม, กะบังลมกล้ามเนื้อที่มีลักษณะเป็นแผ่นยึดติดกับซี่โครงอันล่างสุดและกั้นระหว่างช่องอกกับช่องท้อง  มีหน้าที่เพิ่มหรือลดปริมาตรของช่องอก เพื่อช่วยในการหายใจเข้าออก
diastolic pressureความดันไดแอสโทลิก, ความดันระยะหัวใจคลายตัวความดันเลือดในขณะที่หัวใจคลายตัว หลังจากที่หัวใจบีบตัวเพื่อสูบฉีดโลหิตออกไปเลี้ยงร่างกายแล้ว  ความดันเลือดขณะหัวใจคลายตัวมีค่าน้อยกว่าความดันเลือดระยะหัวใจบีบตัว
diatomic moleculeโมเลกุลอะตอมคู่โมเลกุลที่ประกอบด้วย 2 อะตอม เช่น Cl2
dichloro-diphenyl-trichloroethane (DDT)ไดคลอโรไดฟีนิลไตรคลอโรอีเทน (ดีดีที)สารเคมีชนิดเหนึ่ง มีจุดหลอมเหลว 108.5°C ละลายได้ดีในเอทานอล เป็นพิษต่อคนและสัตว์เลี้ยง ใช้เป็นสารฆ่าแมลง
dichotomous keyไดโคโตมัสคีย์คู่มือที่ใช้เป็นแนวทางสำหรับจำแนกสิ่งมีชีวิตออกเป็นหมวดหมู่ โดยใช้ลักษณะที่ต่างกันของสิ่งมีชีวิตมาพิจารณา
dicotyledon [dicot]พืชใบเลี้ยงคู่พืชที่มีใบเลี้ยง 2 ใบในระยะเอ็มบริโอ เป็นพืชที่มีลำต้นไม่เป็นปล้อง เส้นใบเป็นร่างแห กลุ่มท่อลำเลียงเป็นระเบียบ มีระบบรากแก้ว เช่น ถั่ว มะขาม มะม่วง เป็นต้น
dieldrinดีลดรินสารเคมีชนิดหนึ่งซึ่งมีคลอรีนเป็นตัวประกอบที่สำคัญ ใช้เป็นยาฆ่าแมลงพวกที่กัดกินใบไม้ เช่น ตั๊กแตน หนอนกระทู้ผัก เป็นพิษต่อคนและสัตว์เลี้ยง
diesel engineเครื่องยนต์ดีเซลเครื่องยนต์สันดาปภายในชนิดหนึ่ง ซึ่งทำงานได้โดยการอัดอากาศในกระบอกสูบให้เกิดความร้อนสูง เมื่อฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง (น้ำมันดีเซล) เข้าไปถูกอากาศร้อน ในกระบอกสูบ จะเกิดสันดาปได้พลังงานไปดันลูกสูบให้เคลื่อนที่
diesel oilน้ำมันดีเซลสารประกอบไฮโดรคาร์บอนหลายชนิดรวมกัน ได้จากการกลั่นลำดับส่วนปิโตรเลียม ในแต่ละโมเลกุลจะมีคาร์บอน 13 หรือ 14 อะตอม มีจุดเดือด 250 - 350°C  ใช้เป็นเชื้อเพลิงในเครื่องยนต์ดีเซล
difference of setsผลต่างระหว่างเซตดู  relative complement
differential equationสมการเชิงอนุพันธ์สมการที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างฟังก์ชันและอนุพันธ์ของฟังก์ชัน  เช่น   
differentially permeable membrane [semipermeable membrane] [selectively permeable membrane]เยื่อเลือกผ่านเยื่อบาง ๆ ที่มีสมบัติยอมให้โมเลกุลหรือไอออนของสารบางชนิดผ่านเข้าออกได้ เช่น เยื่อหุ้มเซลล์ เยื่อหุ้มนิวเคลียส
diffractionการเลี้ยวเบนการเลี้ยวอ้อมสิ่งกีดขวางของคลื่นในขณะเคลื่อนที่ผ่านช่องหรือขอบของสิ่งกีดขวาง  เช่น เมื่อคลื่นน้ำหรือคลื่นแสงเคลื่อนที่ผ่านสิ่งกีดขวางจะแผ่ออกจากขอบของสิ่งกีดขวางไปทางด้านหลังได้
diffusionการแพร่การแพร่กระจายของอะตอม อิออน หรือโมเลกุลของสารใด ๆ ในแก๊ส ของเหลว หรือตัวกลางที่มีความพรุน
digestionการย่อยอาหารการแปรสภาพสารอาหารโดยใช้เอนไซม์เข้าทำปฏิกิริยาทำให้สารอาหารโมเลกุลใหญ่มีโมเลกุลเล็กลง จนกระทั่งสามารถซึมผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ได้
digestive enzymeเอนไซม์ย่อยอาหารเอนไซม์ที่ใช้ในการย่อยอาหาร มีหลายชนิดซึ่งจะย่อยอาหารเฉพาะอย่าง เช่นลิเพสย่อยอาหารพวกไขมัน โปรตีนเอสย่อยอาหารพวกโปรตีน  มอลเทศย่อยอาหารพวกแห้ง เป็นต้น
digital modemดิจิทัลโมเด็มโมเด็มที่ใช้รับและส่งข้อมูลผ่านสายเชื่อมสัญญาณแบบดิจิทัล โดยโมเด็มจะทำการเชื่อมต่อให้อัตโนมัติเมื่อมีการใช้งาน สามารถส่งข้อมูลด้วยความเร็วสูงตั้งแต่ 128 kbps ขึ้นไป ซึ่งเป็นโมเด็มที่ติดตั้งภายนอก
digital signalสัญญาณดิจิทัลสัญญาณที่ไม่มีความต่อเนื่องที่เรียกว่าดิสครีตสัญญาณดิจิทัลถูกแทนด้วยระดับแรงดันไฟฟ้าสองระดับเท่านั้นโดยแสดงสถานะเป็น "0" และ "1" ซึ่งตรงกับรหัสตัวเลขฐานสอง
Digital Subscriber Line( DSL)ดีเอสแอลโมเด็มที่ได้รับความนิยมในการใช้งานในบ้าน และสำนักงานขนาดเล็ก โดยสามารถรับและส่งข้อมูลดิจิทัลด้วยความเร็วสูงกว่าการเชื่อมต่อผ่านโมเด็มแบบหมุนโทรศัพท์
Digital Versatile Disc Drive( DVD Drive)ดีวีดีไดร์ฟออปติคัลดิสก์ไดร์ฟ ใช้อ่านข้อมูลได้ทั้งแผ่นซีดีและแผ่นดีวีดี แต่ไม่สามารถเขียนหรือบันทึกข้อมูลลงบนแผ่นซีดีหรือดีวีดีได้
Digital Versatile Disc ReWritable Drive( DVD+RW Drive)ดีวีดีอาร์ดับบลิวไดร์ฟออปติคัลดิสก์ไดร์ฟ ใช้อ่านข้อมูลและเขียนข้อมูลได้ทั้งแผ่นซีดีและแผ่นดีวีดี
Digital Versatile Disc( DVD)แผ่นดีวีดีมีลักษณะเป็นแผ่นคล้ายกับซีดี แตกต่างกันที่ขนาดความจุของดีวีดีมีความจุมากกว่าซีดีหลายเท่าและลักษณะของโครงสร้างที่ซับซ้อนกว่า
dihybrid crossการผสมพิจารณาสองลักษณะการผสมระหว่างพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์โดยพิจารณาลักษณะที่ต้องการผสม 2 ลักษณะ ควบคู่กัน เพื่อศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม  เช่น ผสมหนูขนเกรียนสีดำกับหนูขนฟูสีขาว เป็นต้น
diluted solutionสารละลายเจือจางสารละลายที่มีตัวละลาย ละลายอยู่น้อย
diodeไดโอดอุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งมีขั้วไฟฟ้า 2 ขั้วยอมให้กระแสไหลผ่านได้ทางเดียวใช้ในเครื่องแปลงไฟฟ้ากระแสสลับให้เป็นไฟฟ้ากระแสตรง ไดโอดมีหลายชนิด แต่ที่นิยมอยู่ทั่วไปเป็นชนิดสารกึ่งตัวนำ
diploid cellเซลล์ดิพลอยด์เซลล์ที่มีจำนวนโครโมโซม 2 ชุด ได้แก่ เซลล์ร่ายกายของสิ่งมีชีวิต เช่น เซลล์ร่างกายคนมีโครโมโซม 2 ชุด ชุดละ 23 โครโมโซม
dipoleขั้วของพันธะ,ไดโพลขั้วของพันธะโคเวเลนต์ที่แสดงอำนาจไฟฟ้าเป็น 2 ขั้ว คือ ขั้วหนึ่งแสดงอำนาจไฟฟ้าบวกและอีกขั้วหนึ่งแสดงอำนาจไฟฟ้าลบ
direct current (DC)กระแสตรง (ดีซี)กระแสไฟฟ้าที่ไหลในวงจรไฟฟ้าในทิศทางเดียวตลอดเวลา ใช้อักษรย่อ DC
direct variationการแปรผันตรงเมื่อ x และ y แทนปริมาณใด ๆ y แปรผันโดยตรงกับ x  เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k
directrixไดเรกตริกซ์ (เส้นบังคับ)ดูในเรื่อง parabola
disaccharideไดแซ็กคาไรด์สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุลมารวมตัวกัน เช่น ซูโครส ประกอบด้วยกลูโคส 1 โมเลกุลรวมกับฟรักโทส 1 โมเลกุล
discontinuous variationความแปรผันไม่ต่อเนื่องความแตกต่างของลักษณะใดลักษณะหนึ่งของสมาชิกในกลุ่มประชากรที่ต่างกันอย่างชัดเจน  เช่น ลักษณะตาชั้นเดียวกับตา 2 ชั้นของคน
disjoint eventsเหตุการณ์ที่ไม่เกิดร่วมกันดู mutually exclusive events
disjoint setsเซตไม่มีส่วนร่วมเซต A และเซต B ไม่มีสมาชิกร่วมกันเลย เราเรียกเซตที่ไม่มีสมาชิกร่วมกันเลยว่า เซตไม่มีส่วนร่วม
dispersionการกระจายการแยกแสงที่ประกอบด้วยแสงซึ่งมีความยาวคลื่นต่าง ๆ ออกเป็นแสงที่มีความยาวคลื่นเฉพาะ โดยวิธีการหักเห เช่น เมื่อแสงสีขาวผ่านปริซึมจะเกิดการกระจายแสงสีขาวออกเป็นแสงสีต่าง ๆ
displacementการกระจัดการเปลี่ยนตำแหน่งของวัตถุ  เป็นปริมาณเวกเตอร์มีขนาดเท่ากับระยะในแนวตรงจากตำแหน่งเดิมถึงตำแหน่งใหม่  และมีทิศจากตำแหน่งเดิมไปยังตำแหน่งใหม่
displacement reactionปฏิกิริยาแทนที่ดู substitution reaction
display cardการ์ดแสดงผลอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่แปลงข้อมูลดิจิทัลมาเป็นสัญญาณที่ส่งไปที่จอภาพ การ์ดแสดงผลอาจอยู่ในรูปแบบการ์ดหรืออาจติดตั้งมาบนเมนบอร์ดแล้ว
dissolutionการละลายกระบวนการเกิดสารละลาย
distillateสิ่งที่กลั่นได้ของเหลวที่ได้จากการกลั่นตัวของไอในกระบวนการกลั่น
distillationการกลั่นกระบวนการแยกสารละลายหรือของผสมที่เป็นของเหลว โดยทำให้ของเหลวนั้นกลายเป็นไอ แล้วทำให้ไอกลั่นตัวเป็นของเหลวอีกครั้งหนึ่ง เป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้ของเหลวบริสุทธิ์ขึ้น
divergent sequenceลำดับลู่ออกลำดับที่พจน์ที่ n ของลำดับมีค่ามากขึ้นโดยไม่เข้าใกล้จำนวนใดจำนวนหนึ่ง  เช่น ลำดับ an = 2n-1
divergent seriesอนุกรมลู่ออกอนุกรมอนันต์ที่ไม่มีผลบวก  เช่น 1 + 3 + 5 + 7 + ......
diversion damเขื่อนทดน้ำสิ่งก่อสร้างขวางแม่น้ำหรือทางน้ำเพื่อกักน้ำให้มีระดับสูงต่ำตามความต้องการที่จะส่งน้ำลงสู่คลองส่งน้ำไปยังทุ่งนา สิ่งก่อสร้างนี้มีประตูปิดเปิดให้น้ำไหลผ่านไปตามแม่น้ำหรือทางน้ำสายเดิมได้ เช่น เขื่อนเจ้าพระยา จังหวัดชัยนาท เขื่อนวชิราลงกรณ์ จังหวัดกาญจบุรี เ
diversion irrigationการทดและส่งน้ำการจัดสรรน้ำจากแหล่งกักเก็บน้ำเข้าสู่นา ไร่ ทางคลองส่งน้ำ เพื่อใช้ในการเพาะปลูก
DNAดีเอ็นเอดู  deoxyribonucleic acid
domain (of relation)โดเมน (ของความสัมพันธ์)เซตของสมาชิกตัวหน้าของคู่อันดับของความสัมพันธ์
domain name system (DNS)ระบบชื่อโดเมนระบบแปลงเลขที่อยู่ไอพีให้เป็นชื่อโดเมนที่อยู่ในรูปของชื่อย่อภาษาอังกฤษหลายส่วนคั่นด้วยเครื่องหมายจุด
dominantลักษณะเด่นลักษณะทางพันธุกรรมที่แสดงออกมาได้แม้ยีนที่ควบคุมลักษณะนั้น จะเป็นยีนเฮเทอโรไซกัส
Doppler effectปรากฏการณ์ดอปเพลอร์การเปลี่ยนความถี่ของเสียงหรือระดับเสียงที่ผู้รับฟังได้ยิน เนื่องจากการเคลื่อนที่สัมพัทธ์ระหว่างแหล่งกำเนิดเสียงกับผู้รับฟัง เช่น เมื่อรถพยาบาลเล่นเข้ามาใกล้ เราจะได้ยินเสียงไซเรนมีความถี่สูงกว่าเมื่อแล่นห่างออกไป
dormancyสภาพพักตัวสภาพที่เอ็มบริโอของพืชชะงักการเจริญระยะหนึ่ง  แต่ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อภาวะแวดล้อมเหมาะสมก็จะเจริญต่อไปได้อีก
dorsal horn (of spinal cord)ดอร์ซัลฮอร์น (ของไขสันหลัง)ส่วนของไขสันหลังที่ต่อกับรากบนของเส้นประสาทไขสันหลัง
dorsal root (of spinal nerve)รากบน (ของเส้นประสาทไขสันหลัง)ส่วนที่ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากหน่วยรับความรู้สึกต่าง ๆ เข้าสู่ไขสันหลังที่ดอร์ซัลฮอร์น
double bondพันธะคู่พันธะระหว่างอะตอมคู่หนึ่งในสารโคเวเลนต์ ซึ่งคู่อะตอมนั้นใช้อิเล็กตรอนร่วมกัน 2 คู่
double fertilizationการปฏิสนธิคู่การปฏิสนธิที่พบในพืชดอกโดยที่สเปิร์มนิวเคลียสหนึ่งเข้าผสมกับเซลล์ไข่  ส่วนอีกสเปิร์มนิวเคลียสหนึ่งเข้าผสมกับโพลาร์นิวเคลียสภายในออวุลเดียวกัน
drift velocityความเร็วลอยเลื่อนความเร็วเฉลี่ยซึ่งอิเล็กตรอนอิสระเคลื่อนที่ในตัวนำ  เป็นความเร็วต่ำมาก
drug allergyการแพ้ยาอาการผิดปกติในร่างกายซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากได้รับยาบางชนิดเข้าไป
dry cellเซลล์แห้งเซลล์ไฟฟ้าปฐมภูมิ โดยทั่วไปใช้สังกะสีรูปทรงกระบอกเป็นขั้วลบ ภายในบรรจุของผสมของกลีเซอรีน แอมโมเนียมคลอไรด์ และผงถ่าน มีแท่งคาร์บอนสอดอยู่ ตรงกลางเป็นขั้วบวก มีแรงเคลื่อนไฟฟ้าประมาณ 1.5 โวลต์  เช่น เซลล์ถ่านไฟฉาย เป็นต้น
dry season riceข้าวนาปรังดู  off season rice
dual coreซีพียูแบบแกนคู่ซีพียูที่มีแกนประมวลผล 2 แกนอยู่ในชิปตัวเดียวกัน
duodenumดูโอดีนัมส่วนของลำไส้เล็กตอนต้นที่ต่อกับกระเพาะอาหาร  มีลักษณะเป็นท่อ ยาวประมาณ 25 - 30 เซนติเมตร
dura materดูรามาเตอร์เยื่อหุ้มชั้นนอกสุดของสมองและไขสันหลังเพื่อป้องกันการกระทบกระเทือน
dwarfismคนเตี้ยแคระสภาวะร่างกายที่ไม่เจริญเติบโตตามปกติ  เนื่องจากในวัยเด็กขาดฮอร์โมนโซมาโตโทรฟินจึงทำให้ร่างกายเตี้ยแคระ
dyeสีย้อมสารมีสีที่ทำให้สารอื่นหรือวัตถุอื่นมีสีได้ แบ่งตามโครงสร้างทางเคมีได้หลายชนิด  สีย้อมจะติดทนทานมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับสมบัติเฉพาะตัวของสีย้อมและสิ่งที่ถูกย้อม
dynamic equilibriumสมดุลไดนามิก, สมดุลจลน์1. เคมี: ภาวะสมดุลซึ่งยังคงมีทั้งการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าและการเปลี่ยนแปลงย้อนกลับเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา 2. ฟิสิกส์: สมดุลของวัตถุที่เคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงตัว หรือ หมุนโดยมีความเร็วเชิงมุมคงตัว
Dynamic RAM (DRAM)ไดนามิกแรม หรือดีแรมหน่วยความจำที่ใช้ในการจดจำข้อมูลและโปรแกรมต่างๆ ที่อยู่ระหว่างการประมวลผลของคอมพิวเตอร์ เป็นหน่วยความจำที่มีใช้งานอยู่ในเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล หรือพีซีมากที่สุด เนื่องจากราคาไม่แพงและมีความจุสูง
dynamicsพลศาสตร์กลศาสตร์แขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของวัตถุและแรงที่กระทำต่อวัตถุ
dynamoไดนาโมเครื่องกำเนิดไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ซึ่งอาศัยหลักการเหนี่ยวนำทางแม่เหล็กไฟฟ้า โดยการทำให้ขดลวดเคลื่อนที่ในสนามแม่เหล็ก เป็นการเปลี่ยนพลังงานกลให้เป็นพลังงานไฟฟ้า