พจนานุกรมศัพท์ สสวท.

หมวด พจนานุกรมศัพท์ สสวท.
มีคำศัพท์ 2,896 รายการ
เลือกตัวอักษรเพื่อแสดงรายการคำที่ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรนั้น หรือค้นหาคำในช่องค้นหาด้านล่าง
มีคำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย C จำนวน 321 รายการ
ค้นหา คำที่เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์ศัพท์บัญญัติอักษรย่อความหมาย
Cคูลอมบ์สัญลักษณ์ของหน่วยประจุไฟฟ้า  ดู coulomb
C++ภาษาซีพลัสพลัสภาษาโปรแกรมเชิงวัตถุ ที่พัฒนามาจากภาษาซี ให้สามารถพัฒนาโปรแกรมที่มีขนาดใหญ่และซับซ้อนได้เป็นอย่างดี
cable modemเคเบิลโมเด็มโมเด็มทำหน้าที่รับและส่งข้อมูลดิจิทัลจากคอมพิวเตอร์ผ่านทางสายเคเบิลทีวี บางครั้งเรียกว่าบรอดแบนด์โมเด็ม สามารถรับและส่งข้อมูลได้สูงเหมือนกับดีเอสแอลโมเด็ม
calแคลอรีสัญลักษณ์ของหน่วยปริมาณความร้อนดู calorie
calciferol [viasterol]แคลซิเฟอรอลวิตามิน D2 สูตรเคมีคือ C28H43OH เป็นสารพวกสเตอรอยด์ ละลายได้ในไขมันหรือตัวทำละลายไขมัน ถ้าร่างกายขาดวิตามินนี้ ทำให้การดูดซึมแคลเซียมจากลำไส้ไปสร้างกระดูกและฟันบกพร่องและเกิดโรคกระดูกอ่อน ฟันผุ
calciteแคลไซต์แร่ชนิดหนึ่งเป็นผลึกของสารประกอบแคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO3) มีสีขาว สีเทาหรือไม่มีสี มีความแข็ง 3
calcitoninแคลซิโทนินฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ลดระดับแคลเซียมในเลือด
calcium hydroxide [slaked lime]แคลเซียมไฮดรอกไซด์สารประกอบชนิดหนึ่ง สูตรเคมี คือ Ca(OH)2 เป็นของแข็งสีขาว ละลายน้ำได้เล็กน้อย มีชื่อสามัญว่าปูนขาว ได้จากแคลเซียมออกไซด์หรือปูนดิบทำปฏิกิริยากับน้ำ ใช้ในการทำปูนซีเมนต์ ใช้แก้ดินเป็นกรดหรือดินเปรี้ยว
calcium oxide [quicklime]แคลเซียมออกไซด์สารประกอบชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CaO เป็นของแข็งสีขาว มีชื่อสามัญว่าปูนดิบ ได้จากการเผาหินปูนด้วยอุณหภูมิสูงกว่า 650°C
calculusแคลคูลัสวิชาคณิตศาสตร์แขนงหนึ่งที่ว่าด้วยการหาอนุพันธ์และการหาปริพันธ์ของฟังก์ชัน
calorieแคลอรีหน่วยความร้อน ใช้สัญลักษณ์ cal    1 แคลอรี คือ ปริมาณความร้อนที่ทำให้น้ำหนึ่งกรัมมีอุณหภูมิสูงขึ้นจาก 14.5 °C  เป็น 15.5°C ที่ความดันปกติ   1  cal  = 4.185 J
calorific valueค่าความร้อนปริมาณความร้อนที่ได้จากการเผาไหม้อย่างสมบูรณ์ของเชื้อเพลิง 1 หน่วยมวล  มีหน่วยเป็น J kg (-1)
calorimeterมาตรปริมาณความร้อน, แคลอริมิเตอร์อุปกรณ์ใช้วัดสมบัติของความร้อน เช่น ความร้อน ความจุความร้อนจำเพาะ เป็นต้น
Calvin cycleวัฏจักรคัลวินขั้นหนึ่งของกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง เป็นการเปลี่ยนแปลงสารที่มีคาร์บอน 5 อะตอม โดยมีคาร์บอนไดออกไซด์เข้าร่วม กลายเป็นสารที่มีคาร์บอน 3 อะตอม แล้วสารที่มีคาร์บอน 3 อะตอมนี้จะเปลี่ยนกลับไปเป็นสารที่มีคาร์บอน 5 อะตอมใหม่อีกครั้งหนึ่ง เป็นวัฏจักรเช่นนี้เรื่
camลูกเบี้ยวอุปกรณ์ที่เปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่ ทำให้เกิดการเคลื่อนที่ในแนวดิ่ง คือ เคลื่อนที่ขึ้นลงสลับกัน โดยลูกเบี้ยวจะยึดเข้ากับแกนเพลา ซึ่งจะใช้งานร่วมกับตัวตามเสมอ ลูกเบี้ยวมีหลายรูปแบบ เช่น ลูกเบี้ยวรูปไข่ ลูกเบี้ยวรูปวงกลม ซึ่งแต่ละรูปแบบจะทำให้เกิดลักษณะการเค
cambiumแคมเบียมกลุ่มเซลล์ในลำต้นพืชที่มีการแบ่งเซลล์อยู่ตลอดเวลา เรียงตัวอยู่ 2 บริเวณ คือ อยู่ในชั้นของเปลือกไม้ ทำให้เปลือกไม้หนาขึ้นและส่วนที่เรียงตัวอยู่ระหว่างโฟมเอ็มกับไซเลมจะทำให้เนื้อเยื่อทั้ง 2 ชนิดเพิ่มมากขึ้น
Campus Area Network(CAN)เครือข่ายแคมปัสเครือข่ายที่ใช้เชื่อมโยงแลนที่อยู่ห่างไกลออกไปที่ใช้ในสถานศึกษา โดยการเชื่อมต่อเครือข่ายใช้สายไฟเบอร์ออพติก หรือไมโครเวฟ
cancerมะเร็งกลุ่มเซลล์หรือเนี้อเยื่อในร่างกายซึ่งแบ่งตัวเจริญเติบโตอย่างผิดปกติโดยไม่มีการควบคุมกลายเป็นเนื้อร้ายซึ่งเป็นอันตรายต่อชีวิต
capacitanceความจุสมบัติในการเก็บประจุไฟฟ้าของตัวนำหรือตัวเก็บประจุ มีค่าเท่ากับอัตราส่วนระหว่างจำนวนประจุไฟฟ้าบนตัวนำหรือตัวเก็บประจุกับความต่างศักย์ไฟฟ้าของตัวนำหรือตัวเก็บประจุนั้น  ใช้สัญลักษณ์ C
capacitorตัวเก็บประจุชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ชนิดหนึ่งมีสมบัติในการเก็บประจุไฟฟ้า ตัวเก็บประจุอย่างง่าย ๆ ประกอบด้วยแผ่น  ตัวนำคู่เดียวหรือหลายคู่ซึ่งมีฉนวนคั่นระหว่าง แผ่นตัวนำ มีสมบัติสำคัญ  อีกประการหนึ่ง คือให้ไฟฟ้ากระแสสลับผ่านได้แต่ไม่ยอมให้ไฟฟ้า กระแสตรงผ่าน
capillaryหลอดเลือดฝอยหลอดเลือดขนาดเล็กมากแตกแขนงจากหลอดเลือดใหญ่ไปตามเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทั่วร่างกาย มีผนังบาง ประกอบด้วยเซลล์เพียงชั้นเดียวเป็นที่แลกเปลี่ยนแก๊สและสารต่าง ๆ ระหว่างเซลล์กับเลือด
capillary actionคะปิลลารีแอกชัน, การซึมตามรูเล็กการเคลื่อนที่ของของเหลวขึ้นไปตามหลอดเล็ก ๆ  เช่น การเคลื่อนที่ของน้ำไปตามท่อเล็ก ๆ ในรากเพื่อลำเลียงไปตามส่วนต่าง ๆ ของพืช
capillary tubeหลอดรูเล็ก, หลอดคะปิลลารีหลอดแก้วใสที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเล็กมากใช้ในการหาจุดหลอมเหลวและจุดเดือดของสาร
carbohydrateคาร์โบไฮเดรตสารอาหารประเภทให้พลังงาน ประกอบด้วยธาตุคาร์บอน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซิเจน (O)  มีสูตรทั่วไปคือ (CH2O)n พบทั่วไปในพืชและสัตว์ เช่น แป้ง น้ำตาล เซลลูโลส
carbonคาร์บอนธาตุในหมู่ VI มีน้ำหนักอะตอม 12.010 จุดหลอมเหลว 3,600°C มีหลายรูป เช่น รูปมีผลึก ได้แก่ แกรไฟต์และเพชร รูปไม่มีผลึกได้แก่ ถ่าน ถ่านหิน เป็นธาตุองค์ประกอบสำคัญของสิ่งมีชีวิต
carbon compoundสารประกอบคาร์บอนดู  organic compound
carbon dioxideคาร์บอนไดออกไซด์สารประกอบของคาร์บอนกับออกซิเจน  สูตรเคมี คือ CO2  เป็นแก๊สไม่มีสี ละลายน้ำได้ดี ใช้ในอุตสาหกรรมน้ำอัดลม ทำน้ำแข็งแห้ง ใช้ดับไฟ เป็นต้น
carbon monoxideคาร์บอนมอนอกไซด์สารประกอบของคาร์บอนกับออกซิเจน  สูตรเคมีคือ CO เป็นแก๊สไม่มีสีและกลิ่น แต่เป็นพิษ เกิดจากการเผาไหม้อย่างไม่สมบูรณ์ของคาร์บอน
carbonyl groupหมู่คาร์บอนิลหมู่อะตอมในสารประกอบอินทรีย์  มีสูตรโครงสร้างเป็น
carboxy haemoglobinคาร์บอกซีฮีโมโกลบินสารประกอบที่มีคาร์บอนมอนอกไซด์รวมอยู่กับอีโมโกลบินของเม็ดเลือดแดง
carboxyl groupหมู่คาร์บอกซิล, - COOHหมู่อะตอมของสารอินทรีย์พวกกรด สูตรโครงสร้างคือ 
carboxylic acidกรดคาร์บอกซิลิก(กรดอินทรีย์)ดู organic  acid
carboxypeptidaseคาร์บอกซิเพปทิเดสเอนไซม์ที่ย่อยเพปไทด์ให้เป็นกรดอะมิโน
cardiac muscleกล้ามเนื้อหัวใจเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อที่ประกอบด้วยเซลล์รูปทรงกระบอก  มีลายตอนปลายของเซลล์  มีการแตกแขนงและเชื่อมโยงติดต่อกันกับเซลล์ข้างเคียง  ทำงานนอกอำนาจจิตใจ
carnivoreผู้บริโภคสัตว์สิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยการกินเนื้อ เช่น แมว เสือ สิงโต เป็นต้น
caroteneแคโรทีนสารไฮโดรคาร์บอนชนิดไม่อิ่มตัวมีในพืชทั่วไป สูตรเคมีคือ C40H56 มีสีเหลือง ส้ม หรือแดงส้ม เมื่อกินเข้าไปจะถูกเปลี่ยนเป็นวิตามิน A ในตับ ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เกิดโรคเกี่ยวกับตา เช่น นัยน์ตามัว หรือตาบอดกลางคืน ถ้าเด็กขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้ร่าง
carotenoidแคโรทีนอยด์สารประกอบอินทรีย์พวกหนึ่งที่มีสีเหลือง ส้ม หรือแดงทับทิม มีในพืช และเนื้อเยื่อบางชนิดของสัตว์ สารแคโรทีนอยด์ที่สำคัญได้แก่ แคโรทีน ไลโคปีน และอนุพันธ์อื่น ๆ ของสารทั้ง 2 นี้
carrierพาหะ1. สิ่งมีชีวิตที่นำเอาลักษณะทางพันธุกรรมหรือเชื้อโรคไปถ่ายทอดให้แก่สิ่งมีชีวิตอื่น  2. อิเล็กตรอนซึ่งเป็นตัวพาประจุไฟฟ้าในตัวนำหรือสารกึ่งตัวนำ
carrier waveคลื่นพาหะคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความถี่สูง ใช้เป็นพาหะนำสัญญาณเสียงและภาพในการส่งวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์
cartesian productผลคูณคาร์ทีเซียน  ผลคูณคาร์ทีเซียนของเซต A และเซต B เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A x B หมายถึงเซตของคู่อันดับ (a, b) ทั้งหมดโดยที่ a A และ b B
caseเคสโครงสร้างยึดให้อุปกรณ์รับเข้าและส่งออก ต่างๆ ประกอบเข้าด้วยกัน โดยภายในเคสจะมี เมนบอร์ดเป็นแผงวงจรหลัก โดยหน่วยประมวลผลกลาง หน่วยความจำ การ์ด รวมถึงอุปกรณ์ต่าง ๆ จะถูกต่อกับเมนบอร์ด
caseinเคซีนโปรตีนสำคัญชนิดหนึ่งที่มีอยู่ในน้ำนมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม เป็นโปรตีนประเภทฟอสโฟโปรตีน เคซีนมีฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบอยู่ด้วย 0.7%
cassiteriteแคสสิเทอไรต์แร่ชนิดหนึ่งเป็นผลึกของสารประกอบออกไซด์ของดีบุก (SnO2) มีสีน้ำตาลหรือดำมีความแข็ง 6-7 ความถ่วงจำเพาะ 6.8-7.1 โดยทั่วไปเรียกว่า แร่ดีบุก
castingการหล่อแบบการทำผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ โดยการเทวัสดุเหลวหรือหลอมเหลวลงในแม่แบบ เช่น การทำเครื่องใช้พลาสติก โดยวิธีนำพลาสติกเหลวผสมกับสารซึ่งทำให้แข็งตัวเทลงในแม่แบบ เมื่อพลาสติกแข็งตัวก็จะได้ผลิตภัณฑ์ที่มีรูปทรงตามแม่แบบ
catalysisคะตะลิซิสกระบวนการที่ทำให้อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีมีการเปลี่ยนแปลงโดยการเติมตัวเร่งปฏิกิริยา
catalystตัวเร่งปฏิกิริยาสารเคมีที่เติมลงไปในปฏิกิริยาเคมีหนึ่งแล้วทำให้อัตราการเกิดปฏิกิริยาเร็วขึ้น และเมื่อปฏิกิริยาเคมีสิ้นสุด  สารนั้นก็ยังคงมีสมบัติทางเคมีและมีปริมาณคงเดิม
cathodeแคโทด1. ขั้วไฟฟ้าที่มีปฏิกิริยารีดักชันเกิดขึ้น ซึ่งเป็นขั้วไฟฟ้าบวกในเซลล์กัลวานิก หรือเป็นขั้วไฟฟ้าลบในเซลล์อิเล็กโทรไลต์ 2. ขั้วไฟฟ้าที่อยู่ในหลอดสุญญากาศ เช่น หลอดวิทยุ ไดโอด ทำหน้าที่เป็นตัวให้อิเล็กตรอนไหลผ่านและอิเล็กตรอนเหล่านี้จะเคลื่อนที่ไปยังแอโนด แ
cathode rayรังสีแคโทดกระแสอิเล็กตรอนที่ออกมาจากแคโทดของหลอดสุญญากาศ
cation [positive ion]ไอออนบวก, แคตไอออนอะตอมหรือกลุ่มอะตอมที่แสดงอำนาจประจุไฟฟ้าบวก
Celciusเซสเซียสหน่วยของอุณหภูมิ  ซึ่งเดิมใช้เป็นเซนติเกรด ใช้สัญลักษณ์   ํ C โดยกำหนดให้น้ำมีจุดเยือกแข็งที่ 0  ํ C  จุดเดือดที่ 100  ํ C  ที่ความดันปกติ
celestial bodyวัตถุท้องฟ้าวัตถุที่อยู่ในฟากฟ้า  เช่น ดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ เนบิวลา เป็นต้น
cellเซลล์, เซลล์ไฟฟ้าเคมี1.เซลล์(ช.): หน่วยชีวิตเล็ก ๆ ของสิ่งมีชีวิตทั้งพืช สัตว์ และโพรทิสต์ เซลล์หนึ่ง ๆ ประกอบด้วยโพรโทพลาสซึมที่มีเยื่อบาง ๆ หุ้มอยู่ 2.เซลล์ไฟฟ้าเคมี(ค.): ดู electrochemical cell
cell differentiationเซลล์ที่มีลักษณะเฉพาะเพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่าง, การเปลี่ยนสภาพของเซลล์การเปลี่ยนรูปร่าง ตำแหน่ง หรือส่วนประกอบภายในเซลล์อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งหมด เพื่อให้เซลล์ทำหน้าที่เฉพาะอย่าง
cell divisionการแบ่งเซลล์กระบวนการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้จำนวนเซลล์เพิ่มขึ้นจากเซลล์เดิม
cell membrane [plasma membrane] [plasmalemma]เยื่อหุ้มเซลล์เยื่อที่หุ้มโพรโทพลาซึม ประกอบด้วยสารพวกโปรตีน และไขมัน ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณและชนิดของสารที่ผ่านเข้าและออกจากเซลล์
cell plateแผ่นกั้นเซลล์แผ่นที่กั้นไซโทพลาซึมในเซลล์พืชออกเป็นสองส่วน เกิดขึ้นหลังจากโครโมโซมแยกออกเป็น 2 กลุ่ม ในกระบวนการแบ่งเซลล์
cell wallผนังเซลล์ส่วนนอกสุดของเซลล์พืช และโพรทิสต์บางชนิด ประกอบด้วยเซลลูโลส ลิกนิน หรือเพกทิน ช่วยทำให้เซลล์แข็งแรงมากขึ้น
cellophaneเซลโลเฟนกระดาษแก้วที่มีขนาดของรูระหว่างอนุภาคเล็กมาก ยอมให้สารบางชนิดผ่านได้ มักใช้ในการทดลองเกี่ยวกับออสโมซิส
celluloidเซลลูลอยด์เทอร์มอพลาสติกชนิดหนึ่ง ใช้เซลลูโลสไนเตรต และการบูรเป็นองค์ประกอบหลักในการผลิต มีความไวไฟ ใช้ทำเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่น ฟิล์มถ่ายภาพ ผลิตภัณฑ์ชนิดแผ่นหรือท่อ เป็นต้น
celluloseเซลลูโลสสารอินทรีย์ที่มีอยู่ในธรรมชาติมากที่สุด อยู่ในผนังเซลล์ของพืชทุกชนิด สูตรเคมีคือ (C6H10O5)n เป็นพอลิเมอร์ของน้ำตาลกลูโคส ใช้ในอุตสาหกรรมเส้นใยสังเคราะห์ และพลาสติกบางชนิด
censusการสำมะโนการเก็บรวบรวมข้อมูลจากทุก ๆ หน่วยของประชากรในเรื่องที่สนใจศึกษา เช่น สำมะโนประชากรของประเทศไทย เป็นการนับจำนวนประชากรทั้งหมด ที่อาศัยอยู่ในประเทศ จำแนกตามลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญ และสนใจศึกษา  เช่น เพศ อายุ อาชีพ ระดับการศึกษา อาจกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า การ
centipedeเซนติปิดสัตว์พวกหนึ่งในไฟลัมอาร์โทรโพดา ลำตัวเป็นปล้อง มีขาปล้องละ 1 คู่ เช่น ตะขาบ เป็นต้น
central nervous system (CNS)ระบบประสาทส่วนกลาง (ซีเอ็นเอส)ระบบประสาทส่วนหนึ่งของสัตว์มีกระดูกสันหลัง  ประกอบด้วยสมองและไขสันหลัง
Central Processing Unit (CPU)ซีพียูชิปที่ติดตั้งอยู่บนเมนบอร์ด ภายในเครื่องคอมพิวเตอร์ เป็นสารกึ่งตัวนำขนาดเล็ก ภายในบรรจุวงจรอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ไว้มากมาย โดยวงจรจะประกอบด้วยทรานซิสเตอร์ขนาดเล็กเป็นจำนวนมาก บางครั้งจึงเรียกชิปต่างๆ ว่า ไอซี ทำหน้าที่ในการประมวลผล และควบคุมการทำงานของคอมพิ
centre of gravity (cg)ศูนย์ถ่วงจุดเสมือนที่แรงโน้มถ่วงกระทำต่อมวลทั้งหมดของวัตถุ
centre of mass (cm)ศูนย์กลางมวลจุดเสมือนเป็นที่รวมของมวลทั้งหมดของวัตถุ
centrifugeเครื่องหมุนเหวี่ยงอุปกรณ์ที่ใช้แยกของแข็งออกจากของเหลวโดยอาศัยแรงเหวี่ยง ทำให้ของแข็งตกตะกอน
centrioleเซนทริโอลออร์แกเนลล์ของเซลล์มีลักษณะเป็นทรงกระบอก ผนังประกอบด้วยหลอดเล็ก ๆ เรียงตัวกันอย่างมีระเบียบ มีในเซลล์สัตว์ทุกชนิด เซลล์โพรทิสต์และเซลล์พืชชั้นต่ำบางชนิด ทำหน้าที่เกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของสิ่งต่าง ๆ ภายในเซลล์
centripetal accelerationความเร่งสู่ศูนย์กลางความเร่งของวัตถุ ณ ตำแหน่งใด ๆ บนส่วนโค้งรูปวงกลม มีทิศทางเข้าสู่ศูนย์กลางของวงกลม
centripetal forceแรงสู่ศูนย์กลางแรงที่ทำให้วัตถุมีเส้นทางการเคลื่อนที่เป็นวงกลมหรือส่วนของวงกลม แรงนี้มีทิศพุ่งเข้าสู่จุดศูนย์กลางของเส้นทางการเคลื่อนที่นั้น
centroidเซนทรอยด์จุดตัดของเส้นมัธยฐานทั้งสามของรูปสามเหลี่ยมใด ๆ
centromereเซนโทรเมียร์ดู kinetochore
cerebellumเซรีเบลลัมสมองส่วนท้ายด้านบน เป็นศูนย์ควบคุมการได้ยิน การทรงตัวและการทำงานของกล้ามเนื้อลายที่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของร่างกาย เช่น ยืน เดิน วิ่ง เป็นต้น
cerebrumเซรีบรัมส่วนหนึ่งของสมองส่วนหน้าของสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม โดยเฉพาะคน สมองส่วนนี้จะมีรอยหยักเป็นร่องมาก เซรีบรัมมีหน้าที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ ความรู้สึก การดมกลิ่น และความจำ
cervixปากมดลูกส่วนล่างของมดลูกที่ติดต่อกับช่องคลอด
CFCsซีเอฟซีดู chlorofluorocabons
chain of reflexesรีเฟล็กซ์ต่อเนื่องพฤติกรรมแบบรีเฟลกซ์ที่ไปกระตุ้นรีเฟลกซ์ของระบบประสาทให้ทำงานต่อเนื่องกันไป
chain reactionปฏิกิริยาลูกโซ่ปฏิกิริยาที่ 1 ที่เกิดขึ้น ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่ 2 และจากปฏิกิริยาที่ 2 ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่ 3 เป็นดังนี้เรื่อย ๆ ไป เช่น ปฏิกิริยานิวเคลียร์ซึ่งเกิดจากนิวตรอนวิ่งไปชนนิวเคลียสทำให้นิวเคลียสแตกตัว และเกิดนิวตรอนใหม่ และนิวตรอนใหม่นี้จะทำให้นิวเคลียสอื่น
chalkชอล์กแคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO3) รูปหนึ่งในธรรมชาติ มีลักษณะร่วน  เป็นเม็ดละเอียดสีขาวหรือสีเทาอ่อน ใช้ทำซีเมนต์ ผงขัด ดินสอสี และปุ๋ย ชอล์กแท่งที่ใช้เขียนกระดานดำไม่ใช่แคลเซียมคาร์บอเนต แต่เป็นแคลเซียมซัลเฟต (CaCO4)
characteristic of logarithmแคแรกเทอริสติกของลอการิทึมแคแรกเทอริสติกของ log N คือ n เมื่อ N = N0 x 10n โดยที่ 1< N0 < 10 และ n เป็นจำนวนเต็ม log N0 เรียกว่า แมนทิสซาและจะมีค่าเป็นบวกเสมอ
chargeการประจุไฟการผ่านไฟฟ้ากระแสตรงเข้าไปในเซลล์ไฟฟ้าแบบทุติยภูมิเพื่อทำให้แผ่นโลหะที่ใช้เป็นขั้วไฟฟ้าอยู่ในสภาพที่จะสามารถเกิดปฏิกิริยาเคมีได้เองและให้พลังงานไฟฟ้าออกมาได้
chargeประจุดู electric charge
Charles' lawกฎของชาร์ลกฎที่ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและปริมาตรของแก๊สในภาชนะปิด คือ เมื่อความดันคงตัวปริมาตรของแก๊สจะเป็นปฏิภาคตรงกับอุณหภูมิสัมบูรณ์ของแก๊ส
chartแผนภูมิรูปเรขาคณิตหรือรูปภาพแทนขนาดของข้อมูลที่ใช้ในการนำเสนอข้อมูลทางสถิติ
chatแชทการสนทนาผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
chat roomห้องคุยการสนทนาที่ผู้ใช้สามารถเลือกประเภทของหัวข้อที่สนใจ ซึ่งแบ่งไว้เป็นห้องต่างๆ เพื่อพูดคุยกันระหว่างบุคคลหรือเป็นกลุ่ม การสนทนารูปแบบนี้อำนวยความสะดวก เพิ่มประสิทธิภาพ และช่วยประหยัดเวลาในการสื่อสารข้อความไปยังบุคคลต่างๆ โดยอาจสื่อสารในรูปข้อความ การแบ่งปัน
chemical bond [bond]พันธะเคมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอะตอมหรือไอออนเข้าไว้ด้วยกันเป็นโมเลกุลหรือเป็นกลุ่มอะตอม ตัวอย่างเช่น พันธะไอออนิก  พันธะโคเวเลนต์
chemical digestionการย่อยทางเคมีกระบวนการย่อยอาหารโดยเอนไซม์จากสารอาหารโมเลกุลใหญ่ให้เป็นโมเลกุลเล็กลงจนผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ได้
chemical energyพลังงานเคมีพลังงานรูปหนึ่งที่สะสมอยู่ในอะตอมหรือโมเลกุลของสาร เมื่อสารนั้นเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี พลังงานนี้จะเปลี่ยนไปเป็นพลังงานรูปอื่น ๆ ได้
chemical equilibriumสมดุลเคมีภาวะที่เกิดขึ้นในปฏิกิริยาที่ผันกลับได้ เมื่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้ากับอัตราการเกิดปฏิกิริยาย้อนกลับมีค่าเท่ากัน
chemical fertilizerปุ๋ยเคมีปุ๋ยที่ทำจากสารเคมีซึ่งมีธาตุที่พืชต้องการ นิยมเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ปุ๋ยวิทยาศาสตร์
chemical formulaสูตรเคมีหมู่สัญลักษณ์ของธาตุที่เขียนรวมกันเพื่อแทนสารใด ๆ และแสดงให้เห็นว่า สารนั้นประกอบด้วยอะตอมของธาตุใดบ้าง อย่างละกี่อะตอม  เช่น สูตรเคมีของมีเทน คือ CH4 ประกอบด้วยคาร์บอน 1 อะตอมและไฮโดรเจน 4 อะตอม
chemical oxygen demand (COD)ความต้องการออกซิเจนทางเคมี (ซีโอดี)ปริมาณของออกซิเจนที่ใช้ทำปฏิกิริยาเคมีในการย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำ  ค่าซีโอดีเป็นเกณฑ์อย่างหนึ่งในการวัดคุณภาพของน้ำ
chemical reactionปฏิกิริยาเคมีการเปลี่ยนแปลงของสารเกิดเป็นสารใหม่ที่มีสมบัติแตกต่างไปจากเดิม ในการเกิดปฏิกิริยาเคมีนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงพลังงานด้วย
chemical signalการสื่อด้วยสารเคมีพฤติกรรมทางสังคมของสัตว์โดยใช้ฟีโรโมนเป็นสื่อให้สัตว์ตัวอื่นเข้าใจความหมายที่ตนต้องการ
chemistryเคมีวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับองค์ประกอบ โครงสร้าง สมบัติ และการปลี่ยนแปลงของสาร
chemosynthesisการสังเคราะห์ทางเคมีกระบวนการสร้างอาหารของสิ่งมีชีวิตบางชนิดโดยใช้พลังงานจากปฏิกิริยาเคมี
chest cavityช่องอกช่องในทรวงอกซึ่งมีอวัยวะสำคัญ  คือ ปอดและหัวใจ
chitinไคทินสารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่ง ที่มีองค์ประกอบคล้ายคาร์โบไฮเดรต แต่มีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบด้วย พบในเขาสัตว์ เปลือกหุ้มภายนอกของสัตว์จำพวกอาร์โทรพอดและผนังเซลล์ของเชื้อราบางชนิด
chlorofluorocabons (CFCs)คลอโรฟลูออโรคาร์บอน (ซีเอฟซี)สารเคมีชนิดหนึ่งใช้ในอุตสาหกรรมทำความเย็น เป็นแก๊สเรือนกระจก
chlorophyllคลอโรฟิลล์สารสีเขียวพบในพืชและโพรทิสต์บางชนิด มีสมบัติในการดูดพลังงานแสง ซึ่งใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช
chloroplastคลอโรพลาสต์ออร์แกเนลล์ที่มีรูปร่างเป็นเม็ดค่อนข้างกลม ภายในมีองค์ประกอบที่สำคัญ 2 ส่วน  คือ สโตรมาและกรานา พบในไซโทพลาซึมของเซลล์พืช และโพรทิสต์บางชนิด คลอโรพลาสต์เป็นแหล่งสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช
cholesterolคอเลสเตอรอลสารประกอบอินทรีย์ประเภทสเตอรอยด์  สูตรเคมีคือ C27H45OH พบในเลือด เนื้อเยื่อประสาท สมอง ตับ และต่อมหมวกไต
chordคอร์ดส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมระหว่างจุดสองจุดใด ๆ บนเส้นรอบวงหรือเส้นโค้ง
chordateคอร์เดตสัตว์ในไฟลัมคอร์ดาตา ลักษณะสำคัญคือ มีโนโตคอร์ด ช่องเหงือก และระบบประสาทกลางอยู่เหนือทางเดินอาหาร
chorionคอเรียนเยื่อหุ้มชั้นนอกของเอ็มบริโอในสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง
choroidโครอยด์ชั้นของเนื้อเยื่อลูกตา อยู่ถัดชั้นสเคลอราเข้าไป (ดู eye ball ประกอบ) เป็นชั้นที่มีหลอดเลือดมาเลี้ยง มีรงควัตถุกระจายอยู่มาก ช่วยป้องกันไม่ให้แสงทะลุผ่านชั้นจอตาไปยังด้านหลังของนัยน์ตาได้โดยตรง
chromatidโครมาทิดส่วนของโครโมโซมที่เกิดจากการแบ่งตัวตามยาวออกเป็นสองส่วน แต่ยังไม่หลุดออกจากกัน เกิดในระยะโพรเฟสของการแบ่งเซลล์
chromatographyโครมาโทกราฟีกระบวนการวิเคราะห์หรือแยกสาร โดยอาศัยความแตกต่างจากการเคลื่อนที่ของโมเลกุลของสารต่าง ๆ ที่ผสมรวมกันอยู่ โดยให้สารผ่านหรือไหลซึมไปในตัวกลางที่เหมาะสมด้วยแรงโน้มถ่วงหรือความดัน
chromiumโครเมียมธาตุแทรนซิชันในตารางธาตุ มีเลขอะตอม 24 สัญลักษณ์ Cr จุดหลอมเหลว 1,890°C ใช้ทำโลหะผสมและชุบโลหะ 
chromosomeโครโมโซมองค์ประกอบหนึ่งของเซลล์มีลักษณะเป็นท่อนอยู่ในนิวเคลียส ประกอบด้วย DNA และโปรตีน มีความสำคัญในการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
chromospherโครโมสเฟียร์ชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ อยู่เหนือชั้นโฟโตสเฟียร์ หนาประมาณ 10,000 กิโลเมตร อุณหภูมิประมาณ 4,000 K ถึง 50,000 K ประกอบด้วยลำแก๊สร้อนในลักษณะไอ พ่นขึ้นสู่ระดับสูงและเคลื่อนที่เป็นทางโค้ง แก๊สร้อนในระดับนี้ประกอบด้วยไฮโดรเจนเป็นส่วนใหญ่
chymotrypsinไคโมทริปซินเอนไซม์ชนิดหนึ่งจากตับอ่อนทำหน้าที่ย่อยเพปไทด์ในลำไส้ให้แตกตัวต่อไป
ciliaซิเลียโครงสร้างที่มีลักษณะคล้ายขนสั้น ๆ มีขนาดเล็กมาก ยื่นออกมาจากไซโทพลาซึมของเซลล์  ใช้สำหรับโบกพัดในการเคลื่อนไหวของพวกโพรทิสต์บางชนิด
ciliary muscleกล้ามเนื้อยึดเลนส์กล้ามเนื้อเกาะยึดรอบเลนส์ตาทำหน้าที่บังคับเลนส์ตาให้มีความยาวโฟกัสมากหรือน้อยได้เพื่อให้มองเห็นภาพชัด
ciliateซิลิเอตโพรโทซัวพวกหนึ่งที่มีซิเลียใช้ในการเคลื่อนที่  เช่น พารามีเซียม เป็นต้น
circleวงกลมเซตของจุดบนระนาบซึ่งแต่ละจุดอยู่ห่างจากจุดคงที่เป็นระยะทางเท่ากัน  จุดคงที่นี้เรียกว่า จุดศูนย์กลางของวงกลม  
circuitวงจรแนวเดินที่เส้นเชื่อมทั้งหมดแตกต่างกัน โดยมีจุดเริ่มต้นและจุดสุดท้ายเป็นจุดยอดเดียวกัน
circular muscleกล้ามเนื้อวงกล้ามเนื้อที่เรียงเป็นวงรอบลำตัวของสัตว์บางชนิด  เช่น ไส้เดือนดิน เมื่อทำงานร่วมกับกล้ามเนื้อตามยาวแล้วจะทำให้เคลื่อนที่ได้
circular permutationวิธีเรียงสับเปลี่ยนเชิงวงกลมวิธีจัดลำดับโดยไม่มีหัวแถวหรือหางแถว
circumferenceเส้นรอบวงความยาวรอบรูปวงกลม
cirrocumulusซีร์โรคิวมูรัสก้อนเมฆเล็ก ๆ หรือเมฆสีขาวที่แตกเป็นก้อนเล็ก ๆ มีลักษณะเรียงเป็นกลุ่ม และมักเรียงเป็นแนวเส้น ซึ่งประกอบด้วยผลึกน้ำแข็ง เกิดขึ้นที่ความสูงกว่า 7,500 เมตร
cirrostratusซีร์โรสเตรตัสแผ่นเมฆบาง ๆ มีสีขาวหรือสีน้ำเงินจาง บางครั้งปกคลุมทั่วท้องฟ้าเหมือนม่าน อาจมีวงแสงรอบดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์ ประกอบด้วยผลึกน้ำแข็งบาง ๆ
cirrusซีร์รัสเมฆชั้นสูง มีลักษณะบาง ๆ ละเอียดสีขาวเป็นฝอยหรือปุกปุยคล้ายขนนก เกิดขึ้นที่ความสูงระหว่าง 7,500 - 11,000 เมตร
citrullineซิตรัลลีนกรดอะมิโนชนิดหนึ่ง  สูตรเคมีคือ C6H13O3N3 เกิดขึ้นระหว่างการสังเคราะห์อาร์จินีน และการเกิดยูเรียในร่างกาย
citrus cankerโรคแคงเกอร์ของพืชตระกูลส้มโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียทำให้ใบส้มเป็นจุดเหลืองกลม ๆ ผลส้มเป็นปุ่มปมตามผิว ผลผลิตลดน้อยลง
classคลาสลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)
class intervalอันตรภาคชั้นช่วงของค่าที่เป็นไปได้ของข้อมูลสถิติในตารางแจกแจงความถี่
classical physicsฟิสิกส์แบบฉบับวิชาฟิสิกส์ซึ่งเป็นที่ยอมรับกันมาเป็นเวลานาน โดยมีรากฐานจากวิชากลศาสตร์ของนิวตัน
cleaner technologyเทคโนโลยีสะอาดการพัฒนา เปลี่ยนแปลง ปรับปรุงผลิตภัณฑ์ วิธีการ กระบวนการ หรือการบริการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดผลกระทบหรือความเสี่ยงต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด โดยใช้เครื่องมือ เช่น 3R คือ ใช้น้อย(reduce) ใช้ซ้ำ(reuse) และแปรรูปแล้วนำกลับมาใช้ใหม่(recycle)
cleavageคลีเวจระยะที่ไซโกตมีการแบ่งเซลล์ เพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อย ๆ โดยที่ขนาดของไซโกตไม่เปลี่ยนแปลง
client-server networkเครือข่ายแบบรับ-ให้บริการ หรือ ไคลเอนท์/เซิร์ฟเวอร์เครือข่ายที่มีเครื่องคอมพิวเตอร์ที่เป็นเครื่องให้บริการต่างๆ เช่น บริการเว็บ และบริการฐานข้อมูล การให้บริการขึ้นกับการร้องขอบริการจากเครื่องรับบริการ เช่น การเปิดเว็บเพจ เครื่องรับบริการจะร้องขอบริการไปที่เครื่องให้บริการเว็บ จากนั้นเครื่องให้บริการเว็บจะ
climateภูมิอากาศสภาพลมฟ้าอากาศที่ได้จากค่าสถิติของลมฟ้าอากาศในระยะเวลายาวนาน ซึ่งประกอบด้วยอุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดและอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุดของแต่ละวัน ค่าเฉลี่ยของความชื้น ปริมาณของเมฆ แสงแดด และน้ำฝน รวมถึงทิศทางและความเร็วลม
climax communityสังคมสมบูรณ์กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่อยู่รวมกันในระบบนิเวศอย่างสมดุลไม่ถูกแทนที่อย่างรวดเร็วโดยกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ
clinical thermometerเทอร์มอมิเตอร์วัดไข้เทอร์มอมิเตอร์ชนิดหนึ่งที่ใช้สำหรับวัดอุณหภูมิของร่างกาย
closed circulatory systemระบบหมุนเวียนเลือดแบบปิดระบบหมุนเวียนเลือดของสัตว์บางชนิดที่มีเลือดไหลวนเวียนอยู่ภายในหลอดเลือดตลอดเวลา  เช่น ในไส้เดือนดิน ปลา กบ คน เป็นต้น
closed intervalช่วงปิดดู interval  ประกอบ
closed systemระบบปิดระบบที่ควบคุมไม่ให้มีการถ่ายเทมวลระหว่างระบบกับสิ่งแวดล้อม  แต่อาจจะมีการถ่ายเทพลังงานได้
closure propertyสมบัติปิดเซต A มีสมบัติการปิดภายใต้โอเปอเรชัน * ใด ถ้า a, b เป็นสมาชิกใน A แล้ว สมาชิกที่เกิดขึ้นใหม่จาก  a *  b จะต้องเป็นสมาชิกใน A ด้วย
club mossคลับมอสดู  lycopodium
coagulationการจับตัวการทำให้สารบางชนิดที่ละลายในน้ำจับตัวกันหรือตกตะกอนแยกออกจากสารละลาย  ทำโดยใช้ความร้อนหรือเติมกรดหรือเบสลงไป เช่น การใส่กรดลงไปในน้ำยางเพื่อให้ยางจับตัวแยกจากน้ำ
coalถ่านหินเชื้อเพลิงชนิดหนึ่ง เกิดจากการผุพังและแปรสภาพไปตามธรรมชาติของพืชที่ทับถมกันอยู่เป็นเวลานานนับล้านปี มีสีน้ำตาลจนถึงดำ ถ่านหินมีหลายชนิด เช่น พีต ลิกไนต์ บิทูมินัส และแอนทราไซต์
coastal erosionการกัดเซาะชายฝั่งการสึกกร่อนของหินหรือดินตามชายฝั่งทะเลเนื่องจากน้ำ
coaxial cableสายโคแอกซ์สายนำสัญญาณที่ต่อจากเสาอากาศเครื่องรับโทรทัศน์หรือสายเคเบิลทีวี ตัวสายประกอบด้วยลวดทองแดงที่เป็นแกนหลักหนึ่งเส้นหุ้มด้วยฉนวนเพื่อป้องกันกระแสไฟรั่ว จากนั้นจะหุ้มด้วยตัวนำซึ่งทำจากลวดทองแดงถักเป็นร่างแหเพื่อป้องกันการรบกวนของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและสัญญาณรบกว
cobalaminโคบาลามิน, วิตามินบี 12ดู cyanocobalamin
cobaltโคบอลต์ธาตุแทรนซิชัน เลขอะตอม 27 สัญลักษณ์ Co เป็นโลหะสีขาวเงิน จุดหลอมเหลว 1,480°C ใช้ทำโลหะผสม ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องแก้ว และเครื่องปั้นดินเผา
cobalt (II) chlorideโคบอลต์ (II) คลอไรด์สารเคมีชนิดหนึ่ง เมื่ออยู่ในอากาศที่มีความชื้นสูงจะให้มีสีชมพู และเมื่ออยู่ในอากาศที่มีความชื้นต่ำจะมีสีน้ำเงินม่วง
coccusค็อกคัสแบคทีเรียที่เซลล์มีรูปร่างกลมหรือค่อนข้างกลม
cochleaคอเคลียส่วนของหูตอนใน มีลักษณะเป็นท่อขดคล้ายก้นหอย  เป็นอวัยวะส่วนหนึ่งที่ทำหน้าที่ในการรับคลื่นเสียง
CODซีโอดีดู  chemical oxygen demand (COD)
coefficientสัมประสิทธิ์จำนวนหรือสัญลักษณ์ที่มีค่าคงตัวซึ่งเป็นตัวคูณของตัวแปรใด ๆ เช่น 2x  มี  2  เป็นสัมประสิทธิ์ของ x        
coefficient of average deviationสัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ยอัตราส่วนของส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ย กับค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูลชุดเดียวกัน  (ดู relative variation ประกอบ)  
coefficient of quartile deviationสัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์อัตราส่วนผลต่างและผลบวกของควอร์ไทล์ที่ 3 และควอร์ไทล์ที่ 1
coefficient of rangeสัมประสิทธิ์ของพิสัยอัตราส่วนระหว่างผลต่างของค่าสูงสุดและค่าต่ำสุด กับผลบวกของค่าสูงสุดและค่าต่ำสุดของข้อมูลชุดนั้น
coefficient of variationสัมประสิทธิ์การแปรผันอัตราส่วนระหว่างส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานกับค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูลชุดนั้น
coelenterateซีเลนเทอเรตสัตว์ในไฟลัมซีเลนเทอราตา
coenzymeโคเอนไซม์สารที่จับติดอยู่กับเอนไซม์ช่วยในการทำงานของเอนไซม์
coherent sourcesแหล่งกำเนิดอาพันธ์แหล่งกำเนิดคลื่นหลายแหล่งซึ่งให้คลื่นที่มีความถี่เดียวกันและเฟสตรงกันหรือต่างกันคงตัว
cohesionโคฮีชันการยึดติดด้วยแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลของสารชนิดเดียวกัน
cokeถ่านโค้กของแข็ง สีเทา เปราะและมีรูพรุน องค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นธาตุคาร์บอนประมาณ 80% และมีธาตุอื่น ๆ ปนอยู่ เช่น กำมะถัน ฟอสฟอรัส ถ่านโค้กได้จากการกลั่นทำลายถ่านหิน ใช้เป็นเชื้อเพลิงในการถลุงโลหะ
coliform bacteriaแบคทีเรียโคลิฟอร์มแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในลำไส้คน และมีอยู่ทั่วไปในน้ำ ปริมาณของแบคทีเรียในน้ำนี้ใช้เป็นเกณฑ์อย่างหนึ่งในการวัดคุณภาพของน้ำ
collar cellคอลลาร์เซลล์เซลล์ที่เรียงตัวอยู่ด้านในลำตัวของฟองน้ำ  ทำหน้าที่ย่อยอาหารและมีแฟลเจลลัมช่วยโบกพัดให้น้ำเคลื่อนผ่านช่องในลำตัว
collecting tubuleท่อรับของเหลวท่อเล็ก ๆ ที่รับของเหลวซึ่งเป็นของเสียจากแหล่งต่าง ๆ  เช่น เฟลมเซลล์ หรือไต เป็นต้น เพื่อขับออกนอกร่างกายของสัตว์บางชนิด
collisionการชนกัน, การชน1. คอมพิวเตอร์ : เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในระบบเครือข่ายที่มีการส่งข้อมูลในจังหวะเวลาและช่องทางเดียวกัน พร้อมกัน ทำให้การรับข้อมูลนั้นมีการตีความผิดพลาด 2. ฟิสิกส์ : การกระทำต่อกันและกันระหว่างวัตถุ อะตอม หรือโมเลกุล เมื่อเคลื่อนที่เข้าใกล้กันหรือกระทบกันในช่
colloidคอลลอยด์สารที่ประกอบด้วยอนุภาคของสารชนิดหนึ่งซึ่งมีขนาดเล็กมาก มีเส้นผ่านศูนย์กลางระหว่าง 10-7 - 10-4 เซนติเมตร  กระจายอยู่ในตัวกลางอย่างถาวรและมองเห็นเป็นเนื้อเดียว เช่น หมอก น้ำนม เป็นต้น (ดู suspension ประกอบ)
colonyกลุ่ม กลุ่มของโพรทิสต์ชนิดเดียวกันที่อยู่รวมกัน เช่น กลุ่มแบคทีเรีย กลุ่มเชื้อรา  เป็นต้น
colour blindnessตาบอดสีความผิดปกติในการมองเห็นสีเนื่องจากไม่สามารถรับความรู้สึกจากแสงสีปฐมภูมิสีใดสีหนึ่งหรือทั้งสามสีได้
columnสดมภ์, แนวตั้งการจัดเรียงข้อมูลหรือตัวเลขตามแนวตั้ง
column headหัวสดมภ์หัวเรื่องที่อธิบายเกี่ยวกับข้อมูลที่ปรากฎอยู่ในแต่ละสดมภ์  (ดู statistical table ประกอบ)
combinationวิธีจัดหมู่วิธีจัดหมู่ของสิ่งของ โดยไม่คำนึงถึงลำดับของสิ่งของในหมู่
combined arithmetic meanค่าเฉลี่ยเลขคณิตรวมค่าเฉลี่ยเลขคณิตของค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูลหลาย ๆ ชุด
combined variance [pooled variance]ความแปรปรวนรวมความแปรปรวนของข้อมูลหลายชุด
Combo Driveคอมโบไดร์ฟออปติคัลดิสก์ไดร์ฟ ที่สามารถอ่านและเขียนข้อมูลบนแผ่นซีดี และอ่านข้อมูลจากแผ่นดีวีดีได้
combustionการเผาไหม้ปฏิกิริยาเคมีที่เกิดจากสารรวมกับตัวออกซิไดซ์  เช่น ออกซิเจน โดยอาจมีความร้อนหรือแสงเกิดขึ้นด้วย
command moduleยานบังคับการส่วนหนึ่งของยานอวกาศ  ซึ่งเป็นห้องโดยสารที่พานักบินอวกาศออกนอกโลกและกลับมายังพื้นโลก
commensalismภาวะอิงอาศัยความสัมพันธ์แบบหนึ่งของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่อาศัยอยู่ร่วมกันโดยที่ฝ่ายหนึ่งได้รับประโยชน์จากการอยู่ร่วมกันนั้นและอีกฝ่ายหนึ่งไม่เสียประโยชน์แต่อย่างใด เช่น กล้วยไม้ที่เกาะบนต้นไม้ใหญ่
common differenceผลต่างร่วมดู  arithmetic progression
common factorตัวประกอบร่วม  ตัวประกอบร่วมของจำนวนใด ๆ หมายถึงจำนวนที่หารจำนวนเหล่านั้นได้ลงตัว  เช่น 2,  3,  6  เป็นตัวประกอบร่วมของ 12 และ 18
common logarithmลอการิทึมสามัญลอการิทึมที่ใช้ฐานสิบ (ดู logarithmic function ประกอบ)
common nameชื่อสามัญชื่อของสิ่งมีชีวิตหรือสารเคมีเรียกตามภาษาท้องถิ่น
common ratioอัตราส่วนร่วมอัตราส่วนระหว่างพจน์ที่ n + 1 กับพจน์ที่ n ของลำดับเรขาคณิต
communicationการคมนาคม,การสื่อสารการติดต่อถึงกันและกันโดยการขนส่งหรือการส่งข่าวสารด้วยยานพาหนะหรือเครื่องสื่อสารต่าง ๆ
communication devicesอุปกรณ์การสื่อสารทำหน้าที่รับและส่งข้อมูลจากอุปกรณ์ส่งและรับข้อมูลโดยมีการส่งผ่านทางสื่อกลางดังที่กล่าวมาแล้ว สัญญาณที่ส่งออกไปอาจอยู่ในรูปแบบดิจิทัล หรือแบบแอนะล็อก ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์ที่ใช้ในการติดต่อสื่อสารกับสื่อกลางที่ใช้ในการเชื่อมต่อ
communication of resultการถ่ายทอดความคิดการอธิบายและสื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจถึงแนวคิดที่ใช้แก้ปัญหาหรือสนองความต้องการให้เป็นรูปธรรม แบ่งเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ การถ่ายทอดความคิดเป็นชิ้นงาน และการถ่ายทอดความคิดเป็นวิธีการ
communications satelliteดาวเทียมสื่อสารสถานีรับส่งสัญญาณไมโครเวฟบนอวกาศ ในการส่งสัญญาณต้องมีสถานีภาคพื้นดินคอยทำหน้าที่รับและส่งสัญญาณขึ้นไปบนดาวเทียมที่โคจรอยู่สูงจากพื้นโลกประมาณ 35,600 กิโลเมตร
communityกลุ่มสิ่งมีชีวิตสิ่งมีชีวิตตั้งแต่ 2 ชนิด (สปีชีส์) ขึ้นไปอาศัยอยู่ร่วมกัน และมีความสัมพันธ์กัน  เช่น ปลากับพืชในน้ำ
commutative groupกลุ่มสลับที่ดู  abelian group
commutative propertyสมบัติการสลับที่สำหรับ a, b ทุกตัวในเซต A กับโอเปอเรชัน * จะมีสมบัติการสลับที่เมื่อ a * b = b * a เรียกว่าเซต A มีสมบัติการสลับที่สำหรับโอเปอเรชัน *
commutatorคอมมิวเทเตอร์, ตัวทำสลับที่ส่วนประกอบของมอเตอร์และไดนาโม  ทำด้วยทองแดงมีลักษณะเป็นวงแหวนผ่าครึ่งต่อไว้กับขดลวดของมอเตอร์หรือไดนาโม
Compact Disc Drive( CD Drive )ซีดีไดร์ฟออปติคัลดิสก์ไดร์ฟ ที่ใช้อ่านข้อมูลจากแผ่นซีดีได้อย่างเดียว
Compact Disc ReWritable Drive( CD-RW Drive )ซีดีอาร์ดับบลิวไดร์ฟออปติคัลดิสก์ไดร์ฟ ที่สามารถอ่านและเขียนข้อมูลลงบนแผ่นซีดีได้
companion cellคอมพาเนียนเซลล์เซลล์พวกหนึ่งของเนื้อเยื่อโฟลเอ็ม  มีขนาดค่อนข้างเล็กอยู่ชิดด้านข้างของซีฟทิวบ์เมมเบอร์
compilerโปรแกรมแปลภาษาโปรแกรมที่ทำหน้าที่แปลโปรแกรมที่เขียนขึ้นด้วยภาษาคอมพิวเตอร์ระดับสูง ให้เป็นรหัสที่อยู่ในรูปแบบที่เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถทำงานได้ ตัวอย่างของโปรแกรมแปลภาษา เช่น ตัวแปลภาษาจาวา ตัวแปลภาษาซี
complement of a setคอมพลีเมนต์ของเซตถ้าเซต A เป็นสับเซตของเอกภพสัมพัทธ์ U คอมพลีเมนต์ของเซต A (A') คือ เซตที่มีสมาชิกอยู่ใน U แต่ไม่อยู่ใน A
complement of an eventคอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์ถ้า E เป็นเหตุการณ์ที่อยู่ในแซมเปิลสเปซ S แล้ว  คอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์ E (E') คือเหตุการณ์ที่ประกอบด้วยสมาชิกที่อยู่ใน S แต่ไม่อยู่ใน E
complementary colourสีเติมเต็มสีของแสงคู่ใดคู่หนึ่ง ซึ่งเมื่อรวมกันแล้วให้ผลเป็นแสงสีขาว  เช่น แสงสีน้ำเงินกับแสงสีเหลือง ต่างก็เป็นแสงสีเติมเต็มของกันและกัน
complete mediumสารอาหารบริบูรณ์สารอาหารที่ใช้เลี้ยงจุลินทรีย์ ประกอบด้วยสารที่จุลินทรีย์ต้องการอย่างครบถ้วน
complex compoundสารประกอบเชิงซ้อนสารประกอบที่มีองค์ประกอบส่วนหนึ่งเป็นไอออนเชิงซ้อน  เช่น K4Fe(CN)6 , Cu(NH3)4SO4 เป็นต้น
complex ionไอออนเชิงซ้อนองค์ประกอบส่วนหนึ่งของสารประกอบเชิงซ้อนมีส่วนสำคัญ 2 ส่วน คือ อะตอมกลางกับส่วนที่มาล้อมรอบซึ่งสร้างพันธะโคเวเลนต์ต่อกันโดยอิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะมาจากส่วนใดส่วนหนึ่งเช่น  [Fe(CN)6]4 -,  [Cu(NH3)4]2+  เป็นต้น
complex numberจำนวนเชิงซ้อนจำนวนใด ๆ ที่เขียนในรูปคู่อันดับ (a, b) เมื่อ a และ b เป็นจำนวนจริงและมีคุณสมบัติต่อไปนี้ 1. (a, b) = (c, d) ต่อเมื่อ a = c และ b = d2. (a, b) + (c, d) = (a + c, b + d)3. (a, b) . (c, d) = (ac - bd, ad + bc) หรือ (a, b) อาจเขียนได้ในรูป a + bi เมื่อ i2 =
complex planeระนาบเชิงซ้อนระนาบที่ประกอบด้วยแกนของจำนวนจริง (แกน X)  และแกนของจำนวนจินตภาพ (แกน Y)
component bar chartแผนภูมิแท่งส่วนประกอบแผนภูมิแท่งที่ใช้แสดงรายละเอียดส่วนย่อยของข้อมูลที่นำเสนอ
composed fertillizerปุ๋ยหมัก, ปุ๋ยคอกปุ๋ยที่เกิดจากการเน่าเปื่อยผุพังของซากพืช ซากสัตว์ และมูลสัตว์ บางทีเรียกว่า ปุ๋ยอินทรีย์
composite functionฟังก์ชันประกอบฟังก์ชันใหม่ที่สร้างขึ้นจาก 2 ฟังก์ชันเดิมคือ f และ g เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์  g  o  f และ  (g  o  f)(x) = g (f(x))
composite line graphกราฟเชิงประกอบกราฟที่ใช้แสดงรายละเอียดหรือส่วนย่อยของข้อมูลที่นำเสนอในช่วงระยะเวลาต่าง ๆ กัน
compostable wasteขยะย่อยสลายขยะที่เน่าเสียและย่อยสลายได้เร็ว สามารถนำมาหมักทำปุ๋ยได้ เช่น เศษผัก เปลือกผลไม้ ใบไม้ เศษอาหาร เศษเนื้อสัตว์ เป็นต้น
compoundสารประกอบสารบริสุทธิ์ที่ประกอบด้วยธาตุตั้งแต่ 2 ธาตุขึ้นไป รวมกันด้วยอัตราส่วนโดยมวลคงที่ และมีสมบัติแตกต่างจากสมบัติเดิมของธาตุที่เป็นองค์ประกอบ
compound light microscopeกล้องจุลทรรศน์ใช้แสงเชิงประกอบกล้องจุลทรรศน์ที่มีเลนส์หลาย ๆ อันมาประกอบกันอยู่ภายในลำกล้องเพื่อให้มีกำลังขยายมากขึ้น
compressionการอัด, ส่วนอัด1.การอัด: การทำให้โมเลกุลของอากาศอัดตัวเข้าชิดกัน 2.ส่วนอัด: บริเวณหนึ่งของตัวกลางซึ่งมีความหนาแน่นของโมเลกุลมากกว่าบริเวณใกล้เคียงในขณะที่มีคลื่นเคลื่อนที่อยู่ในตัวกลางนั้น
compression strokeจังหวะอัดจังหวะที่ 2 ของการทำงานของเครื่องยนต์ที่จะให้ครบ 1 รอบ  จังหวะนี้ลูกสูบจะอัดไอน้ำมันผสมอากาศให้มีปริมาตรเล็กลง
compressive stressความเค้นอัดความเค้นที่ทำให้วัสดุหดเข้า (ดู stress ประกอบ)
compressorเครื่องสูบอัดอุปกรณ์ที่ใช้ทำให้ของเหลวและแก๊สเคลื่อนที่ ประกอบด้วยลูกสูบ กระบอกสูบและลิ้น เมื่อลูกสูบเลื่อนขึ้นลงในกระบอกสูบทำให้ลิ้นเปิด-ปิด และมีผลทำให้ของเหลวและแก๊สไหลไปในทิศทางที่เราต้องการได้ และทำให้มีความดันเพิ่มขึ้น
computerคอมพิวเตอร์อุปกรณ์ที่ประกอบด้วยวงจรอิเล็กทรอนิกส์และไอซีต่าง ๆ มากมาย สามารถจดจำและประมวลผลข้อมูลให้กลายเป็นสารสนเทศ เปรียบเทียบและตัดสินใจทางตรรกศาสตร์ คำนวณทางคณิตศาสตร์ที่มนุษย์ต้องใช้เวลามาก สามารถใช้ช่วยในการออกแบบและสร้างสรรค์งานทางกราฟิกได้ อีกทั้งยังตอบสนองค
computer networkเครือข่ายคอมพิวเตอร์การเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วงเข้าด้วยกันเพื่อให้สามารถใช้ข้อมูลและทรัพยากรร่วมกันได้
computer-aided design (CAD)คอมพิวเตอร์ช่วยออกแบบการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ในการออกแบบภาพร่าง 2 มิติ หรือ 3 มิติ ซึ่งช่วยให้ผู้ออกแบบได้เห็นภาพสิ่งที่กำลังออกแบบในมุมต่าง ๆ รวมถึงสามารถปรับเปลี่ยนรูปร่างหรือส่วนต่าง ๆ ของภาพร่างได้ง่ายตามต้องการ
computer-aided manufacturing (CAM)คอมพิวเตอร์ช่วยการผลิตการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ในการแปลงภาพร่าง 2 มิติ หรือ 3 มิติ ที่ได้ออกแบบไว้ให้เป็นรหัสควบคุมเครื่องจักรทางอุตสาหกรรม เพื่อให้เครื่องจักรทำการสร้างชิ้นงานตามแบบที่กำหนด
concave lensเลนส์เว้าเลนส์ที่ทำให้ลำแสง ขนานลู่ออก มีลักษณะบางตรงกลางและหนาที่ขอบ แว่นตาที่เป็นเลนส์เว้าจะช่วยคนสายตาสั้นมองวัตถุชัดเจนขึ้น
concentrated solutionสารละลายเข้มข้นสารละลายที่มีตัวละลาย ละลายอยู่เป็นปริมาณมาก
concentrationความเข้มข้นปริมาณของสารที่มีอยู่ในสารอื่นจำนวนหนึ่ง  เช่น ความเข้มข้นของสารละลาย คือปริมาณของสารที่เป็นตัวละลาย ซึ่งละลายอยู่ในตัวทำละลายหรือสารละลายปริมาณหนึ่ง เป็นต้น
concept mapผังมโนทัศน์ผังที่แสดงการเชื่อมโยงข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งระหว่างความคิดหลัก ความคิดรอง และความคิดย่อยที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน โดยใช้เส้น สี ข้อความ สัญลักษณ์ หรือภาพ
conceptual modelแบบจำลองความคิดภาพร่าง แผนผังความคิด ผังงาน หรือแผนภูมิ เพื่อสื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจวิธีการที่ใช้แก้ปัญหาหรือสนองความต้องการ โดยแสดงลำดับขั้นตอนความคิดของการทำงานในระบบงานหนึ่ง ๆ ในภาพรวม เพื่อแสดงให้เห็นว่าระบบงานมีการทำงานหรือวิธีการทำงานอย่างไร
conclusionการสรุปผลจากการทดลองคำตอบของปัญหา คำอธิบาย หรือความรู้ใหม่ ซึ่งสามารถนำเสนอแก่สาธารณะ โดยต้องจัดทำข้อมูล และรูปแบบนำเสนอ เพื่ออธิบายให้ผู้อื่นเข้าใจในแนวคิด กระบวนการและผลของงานนั้น
condensationการควบแน่นการเปลี่ยนแปลงสถานะของสารจากสถานะแก๊สหรือไอเป็นของเหลว
condensation reactionปฏิกิริยาการควบแน่นปฏิกิริยารวมตัวของโมเลกุลต่างชนิดกัน 2 โมเลกุล ได้เป็นสารใหม่พร้อมกับสารโมเลกุลเล็ก ๆ  เช่น น้ำ แอมโมเนีย แอลกอฮอล์ เป็นต้น
condenserเครื่องควบแน่น, ตัวเก็บประจุ1.เครื่องควบแน่น อุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการกลั่น เพื่อทำให้ไอของสารกลั่นตัวเป็นของเหลว โดยการกระบายความร้อนออกจากไอ 2.ตัวเก็บประจุ ดู capacitor
condenser lensเลนส์ช่วยรวมแสงชุดของเลนส์ซึ่งทำหน้าที่รวมแสงให้ลำแสงลู่เข้าหากัน เช่น ชุดของเลนส์ส่วนหนึ่งที่ใช้ในกล้องจุลทรรศน์  หรือในกล้องฉายภาพ ซึ่งทำหน้าที่รวมแสงจากหลอดฉายหรือตัวสะท้อนแสง เพื่อให้ลำแสงขนานผ่านไปตกบนแผ่นโปร่งใส มีความเข้มมาก และช่วยทำให้ภาพบนฉากสว่างชัดเจน
conditioningการเรียนรู้แบบมีเงื่อนไขพฤติกรรมของสัตว์ที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้า 2 ชนิดอย่างมีเงื่อนไข คือเมื่อมีสิ่งเร้าแท้จริงและสิ่งเร้าไม่แท้จริง เร้าติดต่อกันเป็นเวลานาน จนกระทั่งแม้จะไม่มีสิ่งเร้าแท้จริงอยู่ด้วย สิ่งเร้าไม่แท้จริงก็สามารถกระตุ้นให้สัตว์นั้น ๆ ตอบสนองได้
conductance [electrical conductance]ความนำไฟฟ้าสมบัติในการนำไฟฟ้าของตัวนำ มีค่าเป็นส่วนกลับของความต้านทานไฟฟ้า  หน่วยเป็น โอห์ม-1 หรือ ซีเมนส์
conductivityสภาพนำความสามารถในการนำไฟฟ้าของตัวนำ เป็นส่วนกลับของสภาพต้านทานไฟฟ้า มีหน่วยเป็น ซีเมนส์ต่อเมตร (S m-1)
conductorตัวนำสารที่มีสมบัติยอมให้ประจุไฟฟ้าผ่านไปได้  เช่น ทองแดง เป็นตัวนำไฟฟ้าที่ดี เป็นต้น
coneโคนอวัยวะห่อหุ้มเมล็ดของพืชจำพวกจิมโนสเปิร์มที่มีลักษณะคล้ายใบ แต่เป็นแผ่นแข็งซ้อนกัน มีสีน้ำตาล
coneกรวยรูปทรง 3 มิติที่ฐานเป็นรูปวงกลม  
cone cellเซลล์รูปกรวยเซลล์ประสาทในชั้นจอตา มีลักษณะเป็นรูปกรวย ทำหน้าที่บอกความแตกต่างของแสงสีต่าง ๆ
conglomerateหินกรวดมนหินตะกอนชนิดหนึ่งประกอบด้วยกรวดชนิดต่าง ๆ ที่มีลักษณะมนเชื่อมติดกันอยู่ด้วยตัวประสานจำพวกแคลเซียมคาร์บอเนต เหล็กออกไซด์ ซิลิกาหรือดินกรวดที่เป็นส่วนประกอบนี้อาจเป็นหินหรือแร่ซึ่งมุมและเหลี่ยมถูกลบหายไปหมดเนื่องจากการพัดพาและเสียดสี
congruenceความเท่ากันทุกประการรูปเรขาคณิตสองรูปเท่ากันทุกประการ ก็ต่อเมื่อ เคลื่อนที่รูปหนึ่งไปทับอีกรูปหนึ่งได้สนิท
congruent anglesมุมเท่ากันทุกประการมุมที่มีขนาดเท่ากัน
congruent trianglesรูปสามเหลี่ยมเท่ากันทุกประการ (รูปสามเหลี่ยมสมภาค)รูปสามเหลี่ยมที่ทับกันสนิทพอดี
conic sectionภาคตัดกรวยส่วนโค้งที่ได้จากการตัดกรวยกลมด้วยระนาบ
conjugate of a complex numberสังยุคของจำนวนเชิงซ้อนสังยุคของจำนวนเชิงซ้อน a + bi  คือจำนวนเชิงซ้อน a - bi
connected graphกราฟเชื่อมโยงกราฟ G เรียกว่า กราฟเชื่อมโยง (connected graph) ก็ต่อเมื่อสำหรับจุดยอด u และ v ที่เป็นจุดยอดต่างกันในกราฟ G จะมีแนวเดิน u
constant functionฟังก์ชันคงตัวฟังก์ชันที่เขียนได้ในรูป f(x) = c เมื่อ c เป็นจำนวนจริง
constellationกลุ่มดาวกลุ่มของดาวฤกษ์ที่ปรากฏในท้องฟ้า เคลื่อนที่ไปพร้อมกันเป็นกลุ่ม ๆ เช่นกลุ่มดาวจระเข้ กลุ่มดาวเต่า เป็นต้น
constraintปัจจัยที่ขัดขวางต่อเทคโนโลยีสิ่งที่ทำให้การทำงานของระบบเทคโนโลยีเกิดการติดขัด หรือสิ่งที่จำกัดขอบเขตการทำงาน ทำให้ไม่สามารถทำงานได้เต็มที่ เช่น ข้อจำกัดด้านเงินทุน เวลา ความรู้ กฎข้อบังคับ สภาพอากาศ
consumerผู้บริโภคสิ่งมีชีวิตจำพวกที่ไม่มีคลอโรฟิลล์ สร้างอาหารเองไม่ได้ ต้องกินพืชหรือเนื้อสัตว์ที่มีพลังงานอยู่แล้วเป็นอาหาร
continuous variationความแปรผันต่อเนื่องความแตกต่างของลักษณะใดลักษณะหนึ่งของสมาชิกในกลุ่มประชากรที่ต่างกันไปตามลำดับ  เช่น ความแตกต่างในด้านความสูงของคนกลุ่มหนึ่ง
continuous waveคลื่นต่อเนื่องคลื่นที่เกิดขึ้นต่อเนื่องกันและคลื่นที่ตามกันไปเรื่อย ๆ
contour cultivationการเพาะปลูกตามแนวระดับการเพาะปลูกโดยการทำร่องไถนาขนานไปตามแนวระดับเดียวกันเป็นขั้น ๆ ขวางกับความลาดเทของพื้นที่ เพื่อลดอัตราการชะล้างพัดพาดิน
contractile vacuoleคอนแทร็กไทล์แวคิวโอลโครงสร้างภายในเซลล์ของโพรทิสต์บางชนิด มีลักษณะเป็นถุงลม ทำหน้าที่กำจัดน้ำออกจากเซลล์ จะขยายขนาดโตขึ้นเมื่อได้รับน้ำที่อยู่รอบ ๆ และจะหดตัวแฟบลงอย่างรวดเร็วเมื่อถ่ายน้ำหรือพ่นน้ำออกไปนอกเซลล์แล้ว
control rodแท่งควบคุมแท่งวัตถุทำหน้าที่ควบคุมอัตราการเกิดฟิชชันในเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ ทำด้วยสารที่ดูดกลืนอนุภาคนิวตรอนได้ดี เช่น  โบรอน แคดเมียม เป็นต้น
control unitหน่วยควบคุมหน่วยที่ทำหน้าที่ประสานงาน และควบคุมการทำงานของคอมพิวเตอร์
controlled experimentการทดลองที่มีการควบคุมการทดลองที่มีการควบคุมตัวแปรต่าง ๆ ยกเว้นตัวแปรที่ต้องการจะทดลองเพื่อให้สามารถสังเกตผลจากตัวแปร
controlled variableตัวแปรควบคุมตัวแปรที่ได้ควบคุมให้เหมือนกัน
convergent sequenceลำดับลู่เข้าลำดับอนันต์ที่มีลิมิต  เช่น 1, 1/2, 1/3,..., 1/n,....เป็นลำดับคอนเวอร์เจนต์มีลิมิตเท่ากับ 0
convergent seriesอนุกรมลู่เข้าอนุกรมอนันต์ที่สามารถหาผลบวกได้
convex lensเลนส์นูนเลนส์ที่ทำให้ลำแสงขนานลู่เข้า มีลักษณะหนาตรงกลางและบางที่ขอบ แว่นตาที่เป็นเลนส์นูนจะช่วยคนสายตายาวมองเห็นวัตถุชัดเจนขึ้น
coordinateพิกัดคู่อันดับซึ่งแสดงตำแหน่งของจุดในระนาบ
coordinating fibreเส้นใยประสานงานเส้นใยใต้ผิวเซลล์ที่เชื่อมโยงระหว่างโคนของซิเลีย ในโพรโทซัวพวกซิลิเอต เส้นใยนี้ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของซิเลีย
coordinating systemระบบประสานงานการทำงานประสานกันระหว่างระบบประสาทและระบบต่อมไร้ท่อ  ซึ่งต่างก็เป็นระบบที่สนองตอบต่อสิ่งเร้า
copperทองแดงธาตุแทรนซิชัน มีเลขอะตอม 29  สัญลักษณ์ Cu เป็นโลหะสีแดงอ่อน จุดหลอมเหลว 1,084oC เป็นตัวนำความร้อนและไฟฟ้าที่ดี
cork cambiumคอร์กแคมเบียมกลุ่มเซลล์ในลำต้นพืชที่ มีการแบ่งเซลล์อยู่ตลอดเวลาเรียงตัวอยู่ 2 บริเวณ คือ อยู่ในชั้นของเปลือกไม้  ทำให้เปลือกไม้หนาขึ้น
corneaกระจกตาส่วนหน้าของสเคลอรา  มีลักษณะโปร่งใสเพื่อให้แสงผ่านเข้าลูกตาได้ (ดู eye ball ประกอบ)
coronaคอโรนาบรรยากาศชั้นนอกสุดของดวงอาทิตย์อยู่ถัดจากชั้นโครโมสเฟียร์ออกไปมีลักษณะเป็นเส้นสายแผ่กระจายออกจากดวงอาทิตย์เป็นระยะทางประมาณ10 ล้านกิโลเมตร  มีอุณหภูมิประมาณ 5 แสนถึง 2 ล้านเคลวิน ประกอบด้วยอิเล็กตรอนอุณหภูมิสูง อนุภาคฝุ่นผงและไอออนที่ร้อนจัด
corpus albicansคอร์ปัสแอลบิแคนส์กลุ่มเนื้อเยื่อภายในรังไข่ที่เปลี่ยนมาจากคอร์ปัสลูเทียมเมื่อไข่ไม่ได้รับการผสม คอร์ปัสแอลบิแคนส์ก็จะฝ่อไป
corpus luteumคอร์ปัสลูเทียมกลุ่มเนื้อเยื่อภายในรังไข่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ซึ่งเปลี่ยนแปลงมาจากกราเฟียนฟอลลิเคิลที่ปล่อยไข่ออกไปจากรังไข่แล้ว  ถ้าไข่ได้รับการผสม คอร์ปัสลูเทียมก็จะผลิตฮอร์โมนโพรเจสเทอโรนเพื่อควบคุมการตั้งครรภ์ จนหมดหน้าที่ก็จะสลายไป ถ้าไข่ไม่ได้รับการผสมคอร์ปั
corpus luteum stageระยะหลังตกไข่ระยะเวลาถัดจากการตกไข่ไปจนถึงเริ่มมีประจำเดือน (สำหรับคนจะกินเวลาประมาณ 13-15 วัน) ระยะนี้มีการสร้างผนังมดลูกหนาขึ้นเพื่อรอรับไข่ที่ผสมแล้ว
corrosionการผุกร่อนการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของโลหะหรือโลหะผสมบางชนิด โดยการถูกออกซิไดซ์ด้วยตัวออกซิไดซ์  เช่น แก๊สออกซิเจน ความชื้น กรด เบส ทำให้โลหะเปลี่ยนสภาพไป
cortexคอร์เทกซ์เนื้อเยื่อชั้นหนึ่งของเปลือกพืชหรือเนื้อเยื่อชั้นนอกของอวัยวะภายในของสัตว์ เช่น คอร์เทกซ์ของลำต้นหรือรากจะอยู่ระหว่างเนื้อเยื่อชั้นเอพิเดอร์มิสกับวาสคิวลาร์บันเดิล หรือคอร์เทกซ์ของไต คือเนื้อเยื่อชั้นนอกของไต
cortisolคอร์ติซอลฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต มีหน้าที่ควบคุมเมแทบอลิซึมของคาร์โบไฮเดรต
corundumคอรันดัมแร่ชนิดหนึ่ง เป็นผลึกของสารประกอบออกไซด์ของอะลูมิเนียม (Al2O3)  มีความแข็ง 9 ความถ่วงจำเพาะ 4 มีหลายสี ส่วนใหญ่เป็นแร่รัตนชาติ เช่น บุษราคัมมีสีเหลือง ไพลินมีสีน้ำเงิน เขียวส่องมีสีเขียว เป็นต้น
cosine functionฟังก์ชันโคไซน์ฟังก์ชันตรีโกณมิติชนิดหนึ่ง เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ cosine θ = x  โดยที่ θ เป็นจำนวนจริง
cosmic raysรังสีคอสมิกรังสีที่มีพลังงานสูงจากนอกโลก ประกอบด้วยอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้า ส่วนมากเป็นโปรตอน และมีอิเล็กตรอน รังสีแอลฟาและนิวเคลียสของธาตุบางธาตุปนอยู่ด้วย
cotyledonใบเลี้ยงใบแรกของเอ็มบริโอของพืชดอก ทำหน้าที่ให้อาหารแก่เอ็มบริโอ เมื่อเอ็มบริโอเจริญขึ้น ใบนี้จะหมดหน้าที่และร่วงไป
coulombคูลอมบ์หน่วยประจุไฟฟ้า ใช้สัญลักษณ์ C  โดยกำหนดว่า ประจุไฟฟ้า 1  คูลอมบ์ คือ จำนวนประจุที่ผ่านตัวนำใน 1 วินาที เมื่อมีกระแสไฟฟ้า 1 แอมแปร์
Coulomb's lawกฎของคูลอมบ์กฎของคูลอมบ์ กฎที่ว่าด้วยแรงกระทำระหว่างประจุสองประจุอาจเป็นแรงดูดหรือแรงผลัก ซึ่งเป็นไปตามสูตร เมื่อ F เป็นแรงกระทำระหว่างประจุ Q1 และ Q2 เป็นค่าของประจุ R เป็นระยะทางระหว่างประจุ และ K เป็นค่าคงตัว
counting numberจำนวนนับดู  positive integer
coupleแรงคู่ควบแรงสองแรงที่มีขนาดเท่ากัน แนวแรงทั้งสองขนานกัน แต่มีทิศทางตรงข้าม
covalent bondพันธะโคเวเลนซ์พันธะที่ยึดเหนี่ยวอะตอมของธาตุให้อยู่ร่วมกัน โดยที่อะตอมคู่สร้างพันธะให้และใช้อิเล็กตรอนร่วมกันแล้วเกิดเป็นสารประกอบโคเวเลนซ์
covalent compoundสารประกอบโคเวเลนต์สารประกอบที่อะตอมในโมเลกุลยึดเหนี่ยวกันด้วยพันธะโคเวเลนต์  เช่น CO2 , N2 เป็นต้น
cover croppingการปลูกพืชคลุมดินการปลูกพืชที่มีใบหนาหรือรากแน่นเพื่อคลุมดินหรือยึดดิน เช่น พืชตระกูลถั่วหรือตระกูลหญ้า เป็นต้น เป็นการอนุรักษ์ดินวิธีหนึ่ง
Cowper's glandต่อมคาวเปอร์ต่อมที่อยู่ใต้ต่อมลูกหมาก  มีหน้าที่สร้างสารหล่อลื่นท่อปัสสาวะในขณะเกิดการกระตุ้นทางเพศ
cowpoxไข้ทรพิษ, โรคฝีดาษดู smallpox
cranial nerveเส้นประสาทสมองเส้นประสาทที่เชื่อมระหว่างสมองกับอวัยวะต่าง ๆ ทำหน้าที่นำกระแสประสาทเข้าและออกจากสมอง
crankข้อเหวี่ยงอุปกรณ์ที่ทำให้เกิดการเคลื่อนที่แบบแกว่งไปมาหรือโยกขึ้นลงสลับกัน เช่น นำไปใช้ในส่วนบันไดปั่นจักรยานเพื่อควบคุมการทำงานของโซ่หมุนล้อ หรือในรถยนต์เพื่อควบคุมการทำงานของลูกสูบเครื่องยนต์
Creative Commons (CC)ครีเอทีฟคอมมอนส์องค์กรที่จัดตั้งขึ้นเพื่อให้การใช้และเผยแพร่สื่อต่างๆ มีความยืดหยุ่นมากขึ้น ทำให้การใช้สื่อมีอิสระโดยยังคงรักษาสิทธิ์ของเจ้าของผลงาน บุคคลอื่นสามารถใช้และเผยแพร่สื่อได้ตามเงื่อนไขที่เจ้าของผลงานกำหนด เช่น ต้องระบุที่มาของสื่อ (Attribution :by) ห้ามใช้ท
creativityความคิดสร้างสรรค์ความสามารถทางสมองของมนุษย์ที่คิดได้กว้างไกล หลายแง่มุม หลายทิศทาง นำไปสู่การคิดประดิษฐ์สิ่งของ และแนวทางการแก้ปัญหาใหม่ โดยอาศัยข้อมูล ความรู้ และประสบการณ์ ความคิดสร้างสรรค์ มี 4 ลักษณะ ประกอบด้วย ความคิดริเริ่ม ความคิดคล่อง ความคิดยืดหยุ่น ความคิดละเอีย
crestสันคลื่นตำแหน่งสูงสุดของคลื่นน้ำ
cretinismเครทินิซึมโรคที่เกิดจากการขาดฮอร์โมนไทรอกซินในวัยเด็ก มีผลทำให้ร่างกายและสติปัญญาเจริญช้ากว่าเด็กปกติ เช่น มีรูปร่างเตี้ยแคระและถ้าเป็นมากจะทำให้ปัญญาอ่อนด้วย
criterion, criteriaเกณฑ์หลักการหรือมาตรฐานที่ตั้งขึ้นเพื่อใช้ตัดสินสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
critical angleมุมวิกฤตมุมตกกระทบของแสงซึ่งทำให้มุมหักเหเป็น 90 องศา  เกิดขึ้นเมื่อแสงผ่านจากตัวกลางที่มีดรรชนีหักเหสูงไปยังตัวกลางที่มีดรรชนีหักเหต่ำกว่า
critical temperatureอุณหภูมิวิกฤตอุณหภูมิต่ำสุดที่สารหนึ่งจะอยู่ได้ในสถานะของแก๊ส โดยถ้าอุณหภูมิสูงกว่านี้ แม้ว่าจะเพิ่มความดันให้สูงขึ้นเท่าใดก็ไม่สามารถเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลวได้
crop rotationการปลูกพืชหมุนเวียนการปลูกพืชต่างชนิดหมุนเวียนต่อเนื่องกันไปบนพื้นที่หนึ่งเพื่อรักษาคุณภาพของดินเป็นการอนุรักษ์ดินวิธีหนึ่ง
cross fertilizationการผสมข้ามต้น, การปฏิสนธิข้ามการผสมของเซลล์สืบพันธุ์จากต่างต้น หรือต่างตัวกัน
cross sectionภาคตัดขวางการตัดรูปทรงกระบอกหรือรูปอื่นตามแนวตั้งฉากกับแกนสมมาตร    
crude oilน้ำมันดิบสารประกอบไฮโดรคาร์บอนหลายชนิดรวมกันเป็นของเหลวค่อนข้างเหนียวมีสีน้ำตาลไหม้หรือดำ  เกิดจากการสลายตัวของซากพืชซากสัตว์ ทับถมกันอยู่เป็นเวลานานนับล้านปี เมื่อนำมากลั่นลำดับส่วนจะได้แก๊สน้ำมันชนิดต่าง ๆ และแอสฟัลต์
crustaceanครัสเตเชียนสัตว์ในคลาสครัสเตเชีย มีส่วนหัวและส่วนอกรวมกัน เช่น กุ้งปู เป็นต้น
crustose lichenครัสโตสไลเคนไลเคนที่สามารถดำรงชีวิตอยู่บนก้อนหินหรือในที่แห้งแล้งได้
crystalผลึกของแข็งเนื้อเดียว มีผิวหน้าเรียบ มีรูปทรงและมุมระหว่างผิวหน้าแน่นอนจำแนกตามพันธะเคมีที่ยึดอะตอมต่าง ๆ ในผลึกไว้ด้วยกันได้ 3 ชนิด คือ ผลึกไอออนิก ผลึกโคเวเลนต์ และผลึกโลหะ
crystalline lensเลนส์ตาดู eye lens
crystallizationการตกผลึก, การเกิดผลึกกระบวนการที่ทำให้สารเป็นผลึก  เป็นวิธีหนึ่งที่ใช้แยกสารและทำสารให้บริสุทธิ์
cubeลูกบาศก์ปริซึมซึ่งมีหน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่เท่ากันทุกหน้า
cube root (of a real number)รากที่สาม (ของจำนวนจริง)รากที่สามของจำนวนจริง a  เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์     หมายถึงจำนวนที่ยกกำลังสามแล้วได้ a เช่น     = 2,     = -3
culexคิวเลกซ์ชื่อจีนัสของยุงพวกหนึ่ง  อาศัยอยู่ตามบ้านเรือนทั่วไป เป็นพาหะของโรคเท้าช้าง
cumulative frequencyความถี่สะสม ความถี่สะสมของค่าที่เป็นไปได้ค่าใด หมายถึงผลรวมของความถี่ของค่านั้น กับความถี่ของค่าที่ต่ำกว่าทั้งหมดหรือสูงกว่าทั้งหมดอย่างใดอย่างหนึ่ง
cumulative frequency curve [ogive]เส้นโค้งของความถี่สะสมเส้นโค้งที่ได้จากการปรับเส้นตรงที่โยงต่อระหว่างจุดซึ่งแทนคู่อันดับของค่าตัวแปร และค่าของความถี่สะสม
cumulonimbusคิวมูโลนิมบัสเมฆที่มีลักษณะเป็นก้อนใหญ่คล้ายภูเขา ที่ก่อตัวในแนวตั้ง ฐานเมฆมีสีดำคล้ายรูปทั่ง เป็นเมฆที่ทำให้เกิดฝนตกหนัก ลมแรง และเกิดพายุฟ้าคะนอง ส่วนที่อยู่ด้านบนสุดของเมฆอาจมีความสูงถึง 9,000 เมตร
cumulusคิวมูลัสเมฆที่มีรูปร่างเป็นก้อนมีลักษณะเป็นโดมคล้ายดอกกะหล่ำ
cuticleคิวทิเคิลส่วนที่เคลือบผิวนอกของชั้นเอพิเดอร์มิสของพืช  เป็นสารพวกคิวทิน
cutinคิวทินสารประเภทขี้ผึ้ง พบมากในคิวทิเคิล ป้องกันการซึมผ่านของน้ำและแก๊ส
cyanสีน้ำเงินเขียวสีทุติยภูมิของแสงสี  เป็นสีผสมของแสงสีน้ำเงินกับแสงสีเขียว
cyanocobalamin [cobalamin]ไซยาโนโคบาลามิน, วิตามินบี 12วิตามิน B12 สูตรเคมีคือ C63H90CoN14O14P เป็นผลึกสีแดงเข้ม ละลายได้ในน้ำและแอลกอฮอล์ ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เกิดโรคโลหิตจางชนิดเพอร์นิเซียสแอนีเมียซึ่งเซลล์เม็ดเลือดแดงมีรูปร่างผิดไปจากปกติ และมีเฮโมโกลบินน้อย
cyclamateไซคลาเมตน้ำตาลเทียมชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C6H11NHSO3Na เป็นผลึกสีขาวมีความหวานประมาณ 30 เท่าของน้ำตาลทราย
cycleรอบ,วง, วัฏจักรลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นและดำเนินติดต่อกันไปอย่างมีระเบียบจนจบลง ณ จุดเริ่มต้นนั้นอีก  เช่น รอบของการแกว่งของลูกตุ้มนาฬิกา วงชีวิตของกบวัฏจักรของน้ำ เป็นต้น
cyclic electron transferการถ่ายทอดอิเล็กตรอน แบบเป็นวัฏจักรการถ่ายทอดอิเล็กตรอนจากโมเลกุลของคลอโรฟิลล์โดยมีตัวรับส่งเป็นทอด ๆ แล้วอิเล็กตรอนจะกลับมาสู่โมเลกุลของคลอโรฟีลล์ตามเดิม  ระหว่างการถ่ายทอดอิเล็กตรอนนั้นจะมีการนำพลังงานไปสร้างสารประกอบ ATP
cycloneพายุหมุน, ไซโคลนบริเวณที่มีกระแสอากาศหมุนเวียนเข้าหาศูนย์กลางความดันอากาศต่ำ เกิดขึ้นในบริเวณต่าง ๆ ของโลก เรียกชื่อต่าง ๆ กัน และมีความเร็วลมต่าง ๆ กัน เช่นพายุดีเปรสชัน พายุโซนร้อน พายุไต้ฝุ่น
cyclosisไซโคลซิสการไหลเวียนของไซโทพลาสซึมภายในเซลล์
cyclostomateพวกปลาปากกลมสัตว์มีกระดูกสันหลังพวกหนึ่ง อาศัยอยู่ในน้ำ มีลักษณะคล้ายปลา ในโตคอร์ดยังปรากฏอยู่ในระยะโตเต็มวัย
cylinderทรงกระบอกรูปทรงใด ๆ ซึ่งมีหน้าตัดตามขวางในระนาบที่ขนานกันเป็นรูปกลมหรือวงรีที่เท่ากันทุกประการ
cylinderกระบอกสูบส่วนประกอบของเครื่องจักร  เป็นรูปทรงกระบอก ภายในมีลูกสูบซึ่งเคลื่อนที่กลับไปกลับมาได้  
cytochromeไซโทโครมกลุ่มของสารประกอบพวกโปรตีนหรือเอนไซม์ภายในเซลล์ จับตัวต่อกันเป็นลูกโซ่ มีหน้าที่สำคัญในการรับและส่งอิเล็กตรอนต่อเนื่องกันไป พบมากในไมโทคอนเดรีย
cytoplasmไซโทพลาซึมของเหลวภายในเซลล์ที่อยู่รอบนิวเคลียส มีสารอินทรีย์พวกโปรตีน คาร์โบไฮเดรตและไขมันเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ไซโทพลาซึมแบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือ เอ็กโทพลาซึมและเอนโดพลาซึม
cytosineไซโทซีนสารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่ง มีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ สูตรเคมีคือ C4H5N3O พบใน DNA และ RNA